NOTAM ਜਾਰੀ, ਹਵਾਈ ਰਸਤੇ ਬੰਦ: ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ‘ਚ ਮਚਾਈ ਚਿੰਤਾ

26 October 2025 ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ 30 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਸੈਣਿਕ ਟੋਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਜੰਗੀ ਅਭਿਆਸ ‘ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ’ ਦੀ ਪੇਸ਼ਗੀ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਐਤਿਹਾਤੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਨੇ 28 ਅਤੇ 29 ਅਕਤੂਬਰ ਲਈ NOTAM ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਮੱਧ-ਦੱਖਣੀ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਫੌਜੀ ਤਿਆਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਅਭਿਆਸ ਜੈਸਲਮੇਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸਰ ਕਰੀਕ ਖੇਤਰ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਥਲ ਸੈਨਾ, ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ 30,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੈਨਿਕ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ। ਰਣਨੀਤਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਡੈਮੀਅਨ ਸਾਈਮਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਅਭਿਆਸ 28,000 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਹਾਲੀਆ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਿੰਨ-ਸੈਣਿਕ ਟੋਲਿਆਂ ਵਾਲਾ ਅਭਿਆਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭੁਜ ਏਅਰਬੇਸ ‘ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਸਰ ਕਰੀਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਉਕਸਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਜਵਾਬ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗਾ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਅਭਿਆਸ 30 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ 10 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਚੱਲੇਗਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਉਡਾਣਾਂ ਨੂੰ ਮੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਿਕ ਤਿਆਰੀਆਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਕੇਤ ਹਨ।

₹30 ਤੋਂ ₹35: ਵੇਰਕਾ ਲੱਸੀ ਨੇ ਕੀਮਤ ਵਧਾਈ ਤੇ ਜਾਣੋਂ ਬਾਕੀ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਕੀ ਵਡੋਤਰੀ ਰਹੀ ?

ਅਭਿਆਸ ਖੇਤਰ: ਜੈਸਲਮੇਰ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸਰ ਕਰੀਕ ਤੱਕ

ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਮਿਆਦ: 12 ਦਿਨ
ਸੈਨਿਕ ਸੰਖਿਆ: 30,000+
NOTAM ਜਾਰੀ: 28–29 ਅਕਤੂਬਰ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ)

ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਅਭਿਆਸ: ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਿੰਨ-ਸੈਣਿਕ ਟੋਲਿਆਂ ਵਾਲੀ ਰਣਨੀਤਿਕ ਤਿਆਰੀ
ਤਰੀਕਾਂ: 30 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ 10 ਨਵੰਬਰ 2025
ਸਥਾਨ: ਜੈਸਲਮੇਰ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸਰ ਕਰੀਕ ਖੇਤਰ ਤੱਕ
ਭਾਗੀਦਾਰੀ: 30,000+ ਸੈਨਿਕ, 3 ਸੈਣਿਕ ਟੋਲੀਆਂ (ਥਲ, ਹਵਾਈ, ਜਲ)

VD : PUNJAB BIG NEWS | 25 OCT. 2025 | 25 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ

ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਮਕਸਦ
• ਸੰਯੁਕਤ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਤਿਆਰੀ: ਤਿੰਨ ਸੈਣਿਕ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ
• ਸਰਹੱਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਰਣਨੀਤਿਕ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
• ਉੱਚ-ਤਕਨੀਕੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ: ਡਰੋਨ, ਮਿਸਾਈਲ, ਟੈਂਕ, ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਰਡਾਰ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
• ਵਾਸਤਵਿਕ ਜੰਗੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੀ ਅਭਿਆਸ: 28,000 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਹਵਾਈ ਤਾਕਤ ਦੀ ਤਿਆਰੀ

ਤਿੰਨ ਸੈਣਿਕ ਟੋਲਿਆਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ

1.Indian Army
• ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਮੀਨੀ ਰਣਨੀਤਿਕ ਤਾਕਤ
• ਟੈਂਕ, ਇਨਫੈਂਟਰੀ, ਆਰਟਿਲਰੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ
• ਰਣਨੀਤਿਕ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਲਾਈਨਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ

2.ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ (Indian Air Force)
• ਹਵਾਈ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ
• ਸੁਖੋਈ, ਰਾਫੇਲ, ਤੇਜਸ ਵਰਗੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਉਡਾਣ
• ਹਵਾਈ ਰਸਦ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਿਕ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਅਭਿਆਸ

3.ਜਲ ਸੈਨਾ (Indian Navy)
• ਕੋਸਟਲ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਨਿਗਰਾਨੀ
• UAVs ਅਤੇ ਮਿਸਾਈਲ ਲਾਂਚਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਜਾਂਚ
• ਜਲ ਰਾਹੀਂ ਰਸਦ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ

ਅੱਜ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ – ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੫ (ਅੰਗ ੬੭੧)

ਰਣਨੀਤਿਕ ਮਹੱਤਤਾ
• ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਚੇਤਾਵਨੀ: NOTAM ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਹਵਾਈ ਰਸਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨਾ
• ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਣਨੀਤਿਕ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ: ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਭੁਜ ਏਅਰਬੇਸ ‘ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਚੇਤਾਵਨੀ
• ਸੰਯੁਕਤ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਪਛਾਣ: ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਿੰਨ-ਟੋਲੀਆਂ ਵਾਲੀ ਰਣਨੀਤਿਕ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ

ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ‘ਤੇ ਅਸਰ
• 28–29 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਬੰਦ
• ਵਪਾਰਕ ਉਡਾਣਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
• NOTAM ਦੇ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹਵਾਈ ਰਸਦ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ‘ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ

ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਅਭਿਆਸ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਣਨੀਤਿਕ ਤਿਆਰੀ, ਤਕਨੀਕੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸੈਣਿਕ ਟੋਲਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਹੱਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਣਨੀਤਿਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।