Chhath Puja 2026: ਛੱਠ ਮਹਾਪਰਵ 2026 ਦੀ ਕਦੋਂ ਹੋਵੇਗੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ? ਜਾਣੋ ਨਹਾਏ-ਖਾਏ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਊਸ਼ਾ ਅਰਘਿਆ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ

10 November 2026 ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

Chhath Puja 2026: ਛੱਠ ਮਹਾਪਰਵ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਉਭਰਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਬਿਹਾਰ, ਝਾਰਖੰਡ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਮੇਤ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਬੜੀ ਆਸਥਾ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਛੱਠੀ ਮਈਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਡੁੱਬਦੇ ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਅਰਘਿਆ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਿਆਂ ਲਗਭਗ 36 ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਨਿਰਜਲਾ ਵਰਤ ਵੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਛੱਠ ਮਹਾਪਰਵ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 13 ਨਵੰਬਰ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਨਹਾਏ-ਖਾਏ ਦੀ ਰਸਮ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ 16 ਨਵੰਬਰ, ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸਵੇਰ ਦੇ ਅਰਘਿਆ ਅਤੇ ਵਰਤ ਦੇ ਪਾਰਣ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਹਰ ਦਿਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਨਿਭਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਛੱਠ ਪੂਜਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਨਹਾਏ-ਖਾਏ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਵਰਤੀ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘਰ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰਸੋਈ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਸਾਤਵਿਕ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੱਦੂ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ, ਚਨੇ ਦੀ ਦਾਲ ਅਤੇ ਚੌਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਛੱਠ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਲੋਹੰਡਾ ਅਤੇ ਖਰਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਵਰਤੀ ਪੂਰਾ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਰਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਛਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵਿੱਚ ਗੁੜ ਦੀ ਖੀਰ, ਰੋਟੀ ਅਤੇ ਫਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਖਰਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਭਗ 36 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਨਿਰਜਲਾ ਵਰਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਵਰਤੀ ਨਾ ਤਾਂ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ।

ਛੱਠ ਮਹਾਪਰਵ ਦਾ ਤੀਜਾ ਦਿਨ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨਦੀ, ਤਲਾਬ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਡੁੱਬਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਅਰਘਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੂਜਾ ਲਈ ਬਾਂਸ ਦੇ ਸੂਪ ਅਤੇ ਟੋਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਠੇਕੂਆ, ਨਾਰੀਅਲ, ਫਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਵਾਇਤੀ ਪਕਵਾਨ ਸਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਸਮੇਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਚੌਥਾ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਉਸ਼ਾ ਅਰਘਿਆ ਨਾਲ ਇਸ ਮਹਾਪਰਵ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਿਨ ਵਰਤੀ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘਾਟਾਂ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਜਲ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਛੱਠੀ ਮਈਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਵਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਪਾਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ 36 ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਨਿਰਜਲਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।