ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਦੀ ਨੀਂਦ – ਸਿਹਤ ਲਈ ਫਾਇਦਾ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ, ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਰਾਏ

9 months ਪਹਿਲਾ

ਨਵੀਂ ਦਿਲੀ: ਤਾਜ਼ਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਤੇ ਸਾਇੰਸ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਪਰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰਾਤ ਦੀ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਰੀਰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਨੀਂਦ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਲੈਣ ਦੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕਫ਼ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੇਮੰਤ ਰੁੱਤ ਜੋ ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਮੱਧ ਜਨਵਰੀ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਚਨ ਅੱਗ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਬਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਭੁੱਖ ਵਧਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਅਤੇ ਗਰਮ ਆਹਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਯੁਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਮੌਸਮ ਲਈ ਖਾਸ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਠੰਢ ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਫ਼ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਦਿਨ ਦੀ ਨੀਂਦ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰਦੀ ਖਾਸੀ, ਭਾਰੀਪਨ, ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਆਯੁਰਵੇਦ ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਲਈ ਵੀ ਖਾਸ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਖੱਟਾ, ਨਮਕੀਨ, ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਘੀ ਵਾਲੀ ਖੁਰਾਕ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੁੱਧ, ਦਹੀ, ਗੁੜ, ਤਿਲ, ਮੂੰਗਫਲੀ, ਬਾਜਰਾ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਗੇਂਹੂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗਰਮ ਸੂਪ, ਹਰਬਲ ਚਾਹ, ਅਦਰਕ-ਤੁਲਸੀ ਵਾਲੀ ਚਾਹ, ਨਿੰਬੂ ਵਾਲਾ ਗਰਮ ਪਾਣੀ, ਤਿਲ-ਗੁੜ ਦੀ ਗਜ਼ਕ, ਰੇਵੜੀ ਅਤੇ ਮੂੰਗਫਲੀ ਦੀ ਚਿੱਕੀ ਖਾਣਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।

ਅਰਬਪਤੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਮਿੱਤਲ ਯੂਕੇ ਛੱਡਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ, ਕਿਹੜੀ ਨੀਤੀ ਬਣੀ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਜਾਣੋ!

ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੜਵੇ ਅਤੇ ਕਸੈਲੇ ਪਦਾਰਥ, ਗੋਭੀ, ਆਲੂ, ਠੰਡਾ ਪਾਣੀ, ਕੋਲਡ ਡਰਿੰਕ, ਬਾਸੀ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਖਾਣਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਫ਼ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਆਯੁਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਲੋਕ ਕੁਝ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੇਗੀ ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਹੋ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਆਹਾਰ-ਵਿਹਾਰ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਨਾ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਆਰਾਮ ਲਈ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ‘ਤੇ ਤਿਲ ਜਾਂ ਸਰਸੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਸਾਜ ਕਰਨਾ, ਗੁਨਗੁਨੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਾਹਾਉਣਾ ਅਤੇ ਗਰਮ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣਾ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਧੂਪ ਲੈਣ ਨਾਲ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਫ਼ ਘਟਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਸਰਤ ਅਤੇ ਯੋਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਗਰਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਵਧਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਤੇ ਆਯੁਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀਆਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਹੇਮੰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ੀਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰਹਿਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਨਾ ਲੈਣਾ, ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਅਤੇ ਗਰਮ ਆਹਾਰ ਖਾਣਾ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਧੂਪ ਲੈਣਾ ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹਨ।

VD : ਥਾਂ-ਥਾਂ ਧੱਕੇ ਖਾ ਰਿਹਾ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦਾ ਰਾਖਾ! ਪੁੱਤ ਦੇ ਇਲਾਜ ‘ਤੇ 27 ਕਰੋੜ ਦਾ ਖਰਚਾ