Hydrogen Train: ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ, PM ਮੋਦੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਲੀਨ ਮੋਬਿਲਿਟੀ ਦਾ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ

19 September 2026 ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

New Delhi:ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ‘ਦ ਫਿਊਚਰ ਆਫ ਐਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟ ਐਂਡ ਕਲਾਈਮੇਟ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ’ ’ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਉਪਲਬਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅੱਜ ਕਲੀਨ ਮੋਬਿਲਿਟੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

‘ਕਲੀਨ ਮੋਬਿਲਿਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ’

PM ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਜੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨ ਚੱਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨ ਹੈ। ਇਹ ਕਲੀਨ ਮੋਬਿਲਿਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ।” ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 12 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿੰਡ ਐਨਰਜੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ 3 ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਾਈਡ੍ਰੋ-ਐਨਰਜੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਵਾਂ ਭਾਰਤ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਐਨਰਜੀ ’ਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪਲੇਅਰਜ਼ ਲਈ ਵੀ ਰਸਤੇ ਖੋਲ੍ਹ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨਾਨ-ਫੌਸਿਲ ਐਨਰਜੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ 400 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਈ-ਮੋਬਿਲਿਟੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ PM ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 2014 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਸਿਰਫ਼ 3,000 ਈ-ਵ੍ਹੀਕਲ ਵਿਕਦੇ ਸਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਕਰੀਬ 25 ਲੱਖ EV ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ਯੋਗ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਮਦਦ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫਾਸਟੈਗ ਨਾਲ ਟੋਲ ਬੂਥ ’ਤੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਈਂਧਨ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੋਈ ਹੈ। PM ਮੋਦੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 2014 ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ 5 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ 250 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮੈਟਰੋ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸੀ। ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਦੇ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਟਰੋ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ 1 ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਮੈਟਰੋ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੈ।

ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਨਾਲ ਕਰੋੜਾਂ ਲੀਟਰ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਬਚਤ ਹੋਈ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੇਲਵੇ ਦੇ 100 ਫੀਸਦੀ ਬਿਜਲੀਕਰਨ ਨਾਲ ਕਰੋੜਾਂ ਲੀਟਰ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਬਚਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਵੀ ਫਾਇਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਡਾ ਵਿਕਾਸ ਤੇਜ਼ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਵੀ। ਅੱਜ ਜਲ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕੰਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। 70,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਰੋਵਰ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ‘ਕੈਚ ਦ ਰੇਨ’ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਤਹਿਤ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 1.5 ਕਰੋੜ ਜਲ ਸੰਚੈ ਢਾਂਚੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।

ਨੈਚੁਰਲ ਫਾਰਮਿੰਗ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ

ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਨੈਚੁਰਲ ਫਾਰਮਿੰਗ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ। 12.5 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਵਿੱਚ ਨੈਚੁਰਲ ਫਾਰਮਿੰਗ ਦੇ ਕਲੱਸਟਰ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਕਰੀਬ 3,000 ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਜਲਵਾਯੂ-ਅਨੁਕੂਲ ਫਸਲਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। PM ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਐਗਰੋਫੌਰੈਸਟਰੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ ਕਾਰਬਨ ਫੁੱਟਪ੍ਰਿੰਟ ਘਟਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਪਿਛਲੇ 12 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਬਹੁਤ ਘਣਾ ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰ 22 ਫੀਸਦੀ ਵਧਿਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਿੰਗਲ ਯੂਜ਼ ਪਲਾਸਟਿਕ ’ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਈ

ਪਲਾਸਟਿਕ ਵੇਸਟ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ’ਤੇ PM ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਲਈ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਿੰਗਲ ਯੂਜ਼ ਪਲਾਸਟਿਕ ’ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਈ ਹੈ। ਅਸੀਂ ‘ਰਿਡਿਊਸ, ਰੀਯੂਜ਼ ਅਤੇ ਰੀਸਾਈਕਲ’ ਦੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸਰਕੁਲਰ ਇਕਾਨਮੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਟਨ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੋਬਰਧਨ ਯੋਜਨਾ ਰਾਹੀਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਬਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਰਗੈਨਿਕ ਵੇਸਟ ਨੂੰ ਵੀ ਉਪਯੋਗੀ ਸਰੋਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।