ਅੱਜ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ — (3 ਨਵੰਬਰ 2025) ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ

3 November 2025 ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ: ਅੱਜ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਅਤੇ ਆਤਮਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਣੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਆਤਮਕ ਅਸੂਲਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਹਕੀਕਤ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਮੋੜਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਬਾਣੀ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਦੀ ਭੁਲਾਵੇ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰੀਰ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਭੇਟ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੰਕਾਰ, ਧਨ, ਰਿਸ਼ਤੇ — ਇਹ ਸਭ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਆਤਮਾ ਇਕੱਲੀ ਹੀ ਰੱਬ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵੀਗਨ ਤੇ ਵੈਜੀਟੇਰੀਅਨ ਡਾਈਟ ‘ਚ ਕੀ ਹੈ ਅੰਤਰ ; ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ

ਮੁੱਖਵਾਕ:

ਰਾਗੁ ਸੋਰਠਿ — ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ — ਅੰਗ 654

ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥
ਜਬ ਜਰੀਐ ਤਬ ਹੋਇ ਭਸਮ ਤਨੁ ਰਹੈ ਕਿਰਮ ਦਲ ਖਾਈ ॥
ਕਾਚੀ ਗਾਗਰਿ ਨੀਰੁ ਪਰਤੁ ਹੈ ਇਆ ਤਨ ਕੀ ਇਹੈ ਬਡਾਈ ॥੧॥
ਕਾਹੇ ਭਈਆ ਫਿਰਤੌ ਫੂਲਿਆ ਫੂਲਿਆ ॥
ਜਬ ਦਸ ਮਾਸ ਉਰਧ ਮੁਖ ਰਹਤਾ ਸੋ ਦਿਨੁ ਕੈਸੇ ਭੂਲਿਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
ਜਿਉ ਮਧੁ ਮਾਖੀ ਤਿਉ ਸਠੋਰਿ ਰਸੁ ਜੋਰਿ ਜੋਰਿ ਧਨੁ ਕੀਆ ॥
ਮਰਤੀ ਬਾਰ ਲੇਹੁ ਲੇਹੁ ਕਰੀਐ ਭੂਤੁ ਰਹਨ ਕਿਉ ਦੀਆ ॥੨॥
ਦੇਹੁਰੀ ਲਉ ਬਰੀ ਨਾਰਿ ਸੰਗਿ ਭਈ ਆਗੈ ਸਜਨ ਸੁਹੇਲਾ ॥
ਮਰਘਟ ਲਉ ਸਭੁ ਲੋਗੁ ਕੁਟੰਬੁ ਭਇਓ ਆਗੈ ਹੰਸੁ ਅਕੇਲਾ ॥੩॥
ਕਹਤੁ ਕਬੀਰ ਸੁਨਹੁ ਰੇ ਪ੍ਰਾਨੀ ਪਰੇ ਕਾਲ ਗ੍ਰਸ ਕੂਆ ॥
ਝੂਠੀ ਮਾਇਆ ਆਪੁ ਬੰਧਾਇਆ ਜਿਉ ਨਲਨੀ ਭ੍ਰਮਿ ਸੂਆ ॥੪॥੨॥

ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ ਇਸ ਬਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰੀਰ ਅਸਥਿਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸੁਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਸਾੜਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਭੇਟ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਕੱਚੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਘੜੇ ਵਾਂਗ ਹੈ ਜੋ ਪਾਣੀ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਘੁਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਧਨ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਦਸ ਮਹੀਨੇ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਉਲਟੇ ਮੂੰਹ ਰਹੇ। ਇਹ ਬਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ — ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸਿਰਫ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਤੱਕ ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਤਮਾ ਇਕੱਲੀ ਹੀ ਰੱਬ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅੱਜ SGPC ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਇਜਲਾਸ, ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ Harjinder Singh Dhami ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ ਮੁਹਰ

ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਤਮਕ ਅਹਿਮੀਅਤ:

ਇਸ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਦੇ ਝੂਠੇ ਮੋਹ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਬੰਧ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੋਤਾ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮੀਅਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਧਨ, ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਅਸਤਤਾ ਨੇ ਆਤਮਕ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਅਸੂਲਾਂ ਵੱਲ ਵਾਪਸੀ:

ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਸਿੱਖ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਸਾਧ ਸੰਗਤ, ਗੁਰਮਤ ਅਤੇ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਮੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਚੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਜੋ ਸਿਰਫ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਰਨ ਪੈਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੀਵਨ ਦੀ ਅਸਲ ਕਦਰ ਕਰੀਏ, ਨਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ-ਧਮਕ ਦੀ। ਹੰਕਾਰ, ਧਨ, ਰਿਸ਼ਤੇ — ਇਹ ਸਭ ਅਸਥਿਰ ਹਨ। ਸਿਰਫ ਨਾਮ ਹੀ ਸਾਥੀ ਹੈ ਜੋ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।