World Stroke Day 2025 : ਸਟ੍ਰੋਕ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਇਹ 5 ਕਾਰਕ

28 October 2025 ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

World Stroke Day 2025 : ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੰਡੀਅਨ ਸਟ੍ਰੋਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 1.8 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਸਟ੍ਰੋਕ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ‘ਤੇ ਲਗਾਓ ਐਲੋਵੇਰਾ ਜੈੱਲ, ਜਾਣੋ ਫਾਇਦੇ

ਆਕਾਸ਼ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਮਧੂਕਰ ਭਾਰਦਵਾਜ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਟ੍ਰੋਕ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਖੂਨ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਇਹ ਰੁਕਾਵਟ ਖੂਨ ਦੇ ਥੱਕੇ ਜਾਂ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਨਾੜੀ ਦੇ ਫਟਣ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਸੈੱਲ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਜ਼ੀਰਕਪੁਰ ਦੇ Ramada ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਖਿਲਾਫ਼ ਪੁਲਿਸ ਨੇ NDPS Act ਤਹਿਤ ਮਾਮਲਾ ਕੀਤਾ ਦਰਜ

ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ 5 ਰਿਸਕ ਫੈਕਟਰ

ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ
ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ 60% ਸਟ੍ਰੋਕ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦਿਮਾਗ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਫਟਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਆਪਣੀ ਦਵਾਈ ਲਓ।

ਸ਼ੂਗਰ
ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਅਤੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਡਾ. ਕੁਮਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ੂਗਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਦੁੱਗਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਲੈਵਲ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ
ਤੰਬਾਕੂ ਅਤੇ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਕੁਚਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਥੱਕੇ ਬਣਨ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ 50% ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗੀ ਹੈਮਰੇਜ ਦਾ ਜੋਖਮ ਵੀ ਵਧਦਾ ਹੈ।

ਮੋਟਾਪਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਘਾਟ
ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰ, ਮਾੜੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਘੱਟ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦਿਲ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਟ੍ਰੋਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 30 ਮਿੰਟ ਕਸਰਤ ਕਰੋ।

ਹਾਈ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ
ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਮਾੜੇ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ (LDL) ਦੇ ਵਧਣ ਨਾਲ ਨਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਲੇਕ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਫਾਸਟ ਫੂਡ, ਤਲੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸ ਫੈਟ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਜ਼ਰੂਰੀ

ਡਾ. ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ:

ਚਿਹਰਾ ਟੇਢਾ ਹੋਣਾ
ਇੱਕ ਬਾਂਹ ਜਾਂ ਲੱਤ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ
ਸਪਸ਼ਟ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥਾ
ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਤੁਰੰਤ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚੋ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਪੰਗਤਾ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿਹਤਮੰਦ ਖਾਣਾ, ਤਣਾਅ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਤੇ ਨਿਯਮਤ ਸਿਹਤ ਜਾਂਚ, ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਘਟਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਹਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਇੱਕ ਜਾਨ ਬਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।”