World Arthritis Day : ਗਠੀਆ ਕੋਈ ਇੱਕ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਕਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਜੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਓਸਟੀਓਆਰਥਰਾਈਟਿਸ (Osteoarthritis) ਅਤੇ ਰਾਇਮੇਟਾਇਡ ਆਰਥਰਾਈਟਿਸ (Rheumatoid arthritis) ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਓਸਟੀਓਆਰਥਰਾਈਟਿਸ ਵਿੱਚ, ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ; ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗੋਡਿਆਂ, ਕੁੱਲ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਜੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਰਾਇਮੇਟਾਇਡ ਆਰਥਰਾਈਟਿਸ ਇੱਕ ਆਟੋ-ਇਮਿਊਨ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੋਗ-ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੋਜ, ਦਰਦ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਠੀਆ ਸਿਰਫ਼ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਗੋਡਿਆਂ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦਰਦ, ਸਵੇਰੇ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕੜਾਅ ਅਤੇ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪੇ ਦੇ ਆਮ ਲੱਛਣ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਲੱਛਣ ਗਠੀਏ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਚੱਲਣ-ਫਿਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਸਾਲ 12 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ‘ਵਿਸ਼ਵ ਗਠੀਆ ਦਿਵਸ’ (World Arthritis Day) ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਅਕੜਾਅ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ
ਡਾ. ਅਖਿਲੇਸ਼ ਯਾਦਵ (ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਆਰਥੋਪੀਡਿਕਸ ਅਤੇ ਜੁਆਇੰਟ ਰਿਪਲੇਸਮੈਂਟ, ਮੈਕਸ ਹਸਪਤਾਲ, ਵੈਸ਼ਾਲੀ) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਨਾਲ ਗਠੀਏ ਦੀ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਢੁਕਵਾਂ ਇਲਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਰਾਇਮੇਟਾਇਡ ਆਰਥਰਾਈਟਿਸ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਇਲਾਜ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਜੋੜਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ
ਕਸਰਤ—ਗਠੀਏ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦਰਦ ਵਧਣ ਦੇ ਡਰੋਂ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਹੀ ਕਸਰਤ ਅਤੇ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੀ ਸਰੀਰਕ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ—ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੈਰ ਕਰਨਾ, ਤੈਰਾਕੀ ਅਤੇ ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਣਾ—ਤੁਹਾਡੇ ਜੋੜਾਂ ਨੂੰ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਗੰਭੀਰ ਦਰਦ ਦੇ ਐਪੀਸੋਡਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਿਹਤਮੰਦ ਭਾਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ—ਵਜ਼ਨ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗੋਡਿਆਂ ਅਤੇ ਕਮਰ ਦੇ ਗਠੀਏ ਲਈ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੋੜਾਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਰਦ ਅਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ, ਨਿਯਮਤ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ, ਅਤੇ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣਾ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
