ਵਾਰਾਣਸੀ ‘ਚ ‘Wings Over Ganga’ ਏਅਰ ਸ਼ੋਅ ; ਨਮੋ ਘਾਟ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ, CM ਯੋਗੀ ਤੇ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਮੌਜੂਦ

25 October 2026 ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

Wings Over Ganga Air Show : ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ, ਅੱਜ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ (IAF) ਦੀ ਲੜਾਕੂ ਸਮਰੱਥਾ, ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ‘ਵਿੰਗਜ਼ ਓਵਰ ਗੰਗਾ’ ਸਮਾਗਮ ਰਾਹੀਂ, ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਆਪਣੇ ਨਿਰੰਤਰ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾ ਰਹੀ ਹੈ—ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਰਵਾਇਤੀ ਹਵਾਈ ਤਾਕਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਗੋਂ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਧ ਦੀਆਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ। ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆਯੋਜਿਤ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼, ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਹਥਿਆਰ, ਪਾਇਲਟਾਂ ਦੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨਾਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤਾਲਮੇਲ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਸ ਏਅਰ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਵਾਰਾਣਸੀ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰੋਡ-ਸ਼ੋਅ ਰਾਹੀਂ ਨਮੋ ਘਾਟ ਪਹੁੰਚੇ।

PM @narendramodi witnesses Indian Air Force Day Aerial Display ‘Wings Over Ganges’ in Varanasi | @IAF_MCC https://t.co/bsMofK24zO— Ministry of Information and Broadcasting (@MIB_India) October 25, 2026

ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੀ 94ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ : ਨਮੋ ਘਾਟ ਵਿਖੇ ਸਮਾਗਮ
ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਯੋਗੀ ਆਦਿਤਿਆਨਾਥ, ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ‘ਵਿੰਗਜ਼ ਓਵਰ ਗੰਗਾ’ ਏਅਰ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਨਮੋ ਘਾਟ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੀ 94ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮੌਕੇ ਆਯੋਜਿਤ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਵਾਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹਵਾਈ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਜੰਗੀ ਮੈਦਾਨਾਂ ਲਈ ਇਸ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦੀ ਝਲਕ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ‘ਫਲਾਈਪਾਸਟ’ (ਹਵਾਈ ਉਡਾਣ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ) ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹੋਏ, ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਇਸ ਏਅਰ ਸ਼ੋਅ ਰਾਹੀਂ ਅਸਲ ਜੰਗੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਉੱਨਤ ਫੌਜੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਇਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਤਰਾਂ (formations), ਹਵਾਈ ਜੰਗ ਦੇ ਨਕਲੀ ਅਭਿਆਸ, ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਸੈਂਸਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਏਅਰੋਬੈਟਿਕ ਟੀਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਕਰਤੱਬ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

12 ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਸੰਚਾਲਨ ; ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤਾਲਮੇਲ
ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ 12 ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 100 ਜਹਾਜ਼ ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਵਾਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਬੇੜੇ ਵਿੱਚ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼, ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਅਤੇ ਆਵਾਜ ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਲੜਾਕੂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੌਜੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੌਜੂਦ ਤਾਲਮੇਲ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, ਛੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ‘ਤੀਰ ਦੇ ਸਿਰੇ’ ਵਰਗੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਉਡਾਣ ਭਰੀ
ਅੱਜ ਦੇ ਏਅਰ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ‘ਤੀਰ ਦੇ ਸਿਰੇ’ ਵਰਗੀ ਬਣਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਸੁਖੋਈ-30 ਐਮ.ਕੇ.ਆਈ. (Sukhoi-30 MKI), ਰਾਫੇਲ (Rafale), ਜੈਗੁਆਰ (Jaguar), ਮਿਰਾਜ-2000 (Mirage-2000), ਐਲ.ਸੀ.ਏ. ਤੇਜਸ (LCA Tejas) ਅਤੇ ਮਿਗ-29 (MiG-29)। ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਛੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ, ਪਾਇਲਟਾਂ ਦੇ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਹਤਰੀਨ ਤਾਲਮੇਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਤੀ, ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਚਾਰੂ ਤਾਲਮੇਲ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੁਝ ਜਹਾਜ਼ ਅਸਲ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਲੈਸ ਹਨ।

ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹਵਾਈ ਲੜਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ: ਜੈਗੁਆਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸੁਖੋਈ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ
ਅੱਜ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਲੜਾਈ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ (simulation) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਦੋ ਜੈਗੁਆਰ ਜਹਾਜ਼ ਮਾਲਵੀਆ ਪੁਲ ਦੇ ਉੱਪਰ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਹਮਲੇ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਗੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਸੁਖੋਈ-30 ਐਮ.ਕੇ.ਆਈ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ (interception) ਲਈ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਹਵਾਈ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵੀ ਖਤਰਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਲਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

8,000 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਇਨਫਰਾਰੈੱਡ ਕੈਮਰੇ ਰਾਹੀਂ ਸੁਖੋਈ ਦੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ
ਸੁਖੋਈ-30 ਐਮ.ਕੇ.ਆਈ. ਦੁਆਰਾ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਲੰਬਕਾਰੀ (vertical) ਕਰਤੱਬ ਵੀ ਇਸ ਏਅਰ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਹੋਵੇਗਾ। ਇੱਕ ਸੁਖੋਈ ਦਰਸ਼ਕ ਗੈਲਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਰਤੱਬ ਦਿਖਾਏਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜਾ ਸੁਖੋਈ-30 ਐਮ.ਕੇ.ਆਈ. ਲਗਭਗ 8,000 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਇਨਫਰਾਰੈੱਡ ਇਮੇਜਿੰਗ ਪੌਡ (infrared imaging pod) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇਸ ਪੂਰੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਉਡਾਣ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਧੁਨਿਕ ਸੈਂਸਰ ਅਤੇ ਇਮੇਜਿੰਗ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕਰੇਗਾ।

ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ P-8I ਅਤੇ ਮਿਰਾਜ-2000 ਵੀ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਗੇ
ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸ ਚੇਨਈ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਰਾਕੋਣਮ ਤੋਂ ਉਡਾਣ ਭਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਮਿਰਾਜ-2000 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੌਜੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਸੰਚਾਲਨ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਲਮੇਲ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇਗੀ।

ਸੂਰਿਆ ਕਿਰਨ ਅਤੇ ਸਾਰੰਗ ਐਰੋਬੈਟਿਕਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲਾ ਗ੍ਰੈਂਡ ਫਿਨਾਲੇ

ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਏਅਰ ਸ਼ੋਅ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੀ ‘ਸੂਰਿਆ ਕਿਰਨ’ ਐਰੋਬੈਟਿਕ ਟੀਮ ਅਤੇ ‘ਸਾਰੰਗ’ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਡਿਸਪਲੇਅ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹਵਾਈ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੂਰਿਆ ਕਿਰਨ ਟੀਮ ਆਪਣੇ ਸਟੀਕ ਫਾਰਮੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਐਰੋਬੈਟਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਕਰੇਗੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਰੰਗ ਟੀਮ ਦੇ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਆਪਣੀਆਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਉਡਾਣ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਗੇ।