ਸਨਬਰਨ ਦਾ ਕੀ ਹੈ ਕਾਰਨ ? ਕਿੰਨੀਆਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਅਲਟਰਾਵਾਇਲਟ ਕਿਰਨਾਂ, ਜਾਣੋ ਸਕਿਨ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਨੁਕਤੇ

12 June 2026 ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 10 ਜੂਨ (ਆਈਏਐਨਐਸ)। ਸੂਰਜ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਜੋ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਿਰਨਾਂ ਚਮੜੀ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਬਿਤਾਉਣ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਦੀ ਲਾਲੀ, ਜਲਣ, ਸੋਜ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ – ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਜਿਸਨੂੰ ਸਨਬਰਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ : ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਕਿਉਂ ਸਾੜਦੀਆਂ ਹਨ ?

ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਨਫਰਾਰੈੱਡ ਕਿਰਨਾਂ ਗਰਮੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਅਲਟਰਾਵਾਇਲਟ (ਯੂਵੀ) ਕਿਰਨਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਿਰਨਾਂ ਨੰਗੀ ਅੱਖ ਨੂੰ ਅਦਿੱਖ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਊਰਜਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਮਾਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਚਮੜੀ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਰੀਰ ਸੋਜ ਅਤੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਨਬਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਯੂਵੀ ਕਿਰਨਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਧੀ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ; ਉਹ ਪਾਣੀ, ਬਰਫ਼, ਰੇਤ ਜਾਂ ਕੰਕਰੀਟ ਵਰਗੀਆਂ ਸਤਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉਛਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਬੱਦਲ ਦੇ ਢੱਕਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਛੱਤਰੀ ਹੇਠ ਜਾਂ ਬੱਦਲਵਾਈ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਬੈਠਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਜਲਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਯੂਵੀ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ ਬਚਾਅ

• ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਧਾਰਨ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
• ਸਵੇਰੇ 10 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 4 ਵਜੇ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕਰੋ। ਹਲਕੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਓ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਢੱਕਣ।
• ਚੌੜੀਆਂ ਕੰਢੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਟੋਪੀਆਂ ਅਤੇ ਧੁੱਪ ਦੀਆਂ ਐਨਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
• ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ‘ਤੇ SPF 30 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਲੀ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਹਰ 3-4 ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਲਗਾਓ।
• ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਹਾਈਡਰੇਟਿਡ ਰਹੋ।
• ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧੁੱਪ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਠੰਡਾ ਕਰੋ। ਮਾਇਸਚਰਾਈਜ਼ਰ ਲਗਾਓ, ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਜਲਣ ਗੰਭੀਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
• ਸੂਰਜ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੱਡੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।