ਅੱਜ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ – ਸਲੋਕ ਮਃ ੫ (ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ)

24 October 2025 ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਅੱਜ 24 ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ‘ਸਲੋਕ ਮਃ ੫’ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੇ ਦਇਆਲ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਬਖਸ਼ੀਸ਼ ਕਰ। ਸਤਿਗੁਰ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਸਦਾ ਹੀ ਜਪਾਂ। ਜਦੋਂ ਨਾਮ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨ ਤੇ ਤਨ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਭੂ ਆਪ ਹੀ ਹੱਥ ਦੇ ਕੇ ਰਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਦਿਨ ਰਾਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਣਾ ਹੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਸਲ ਕੰਮ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਹਉਮੈ ਦਾ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਜੀਵ ਵਿਚ ਇਕੋ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸੱਚਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੇ ਦਇਆਲ! ਮਿਹਰ ਕਰ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਿਫਤਿ ਦੇ। ਨਾਨਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦਰਸਨ ਕਰਕੇ ਮਨ ਨਿਹਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰੀਤ ਹੈ।

“ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਕਿਰਪਾਲ ਆਪੇ ਬਖਸਿ ਲੈ ॥
ਸਦਾ ਸਦਾ ਜਪੀ ਤੇਰਾ ਨਾਮੁ ਸਤਿਗੁਰ ਪਾਇ ਪੈ ॥”

• ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਕਿਰਪਾਲ ਆਪੇ ਬਖਸਿ ਲੈ – ਹੇ ਦਇਆਲ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬਖਸ਼ੀਸ਼ ਦੇ।
• ਸਦਾ ਸਦਾ ਜਪੀ ਤੇਰਾ ਨਾਮੁ ਸਤਿਗੁਰ ਪਾਇ ਪੈ – ਸਤਿਗੁਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਸਦਾ ਹੀ ਜਪਾਂ।
• ਮਨ ਤਨ ਅੰਤਰਿ ਵਸੁ ਦੂਖਾ ਨਾਸੁ ਹੋਇ – ਜਦੋਂ ਨਾਮ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨ ਤੇ ਤਨ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
• ਹਥ ਦੇਇ ਆਪਿ ਰਖੁ ਵਿਆਪੈ ਭਉ ਨ ਕੋਇ – ਪ੍ਰਭੂ ਆਪ ਹੀ ਹੱਥ ਦੇ ਕੇ ਰਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
• ਗੁਣ ਗਾਵਾ ਦਿਨੁ ਰੈਣਿ ਏਤੈ ਕੰਮਿ ਲਾਇ – ਦਿਨ ਰਾਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਵਾਂ, ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਅਸਲ ਕੰਮ ਬਣ ਜਾਵੇ।
• ਸੰਤ ਜਨਾ ਕੈ ਸੰਗਿ ਹਉਮੈ ਰੋਗੁ ਜਾਇ – ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਹਉਮੈ ਦਾ ਰੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
• ਸਰਬ ਨਿਰੰਤਰਿ ਖਸਮੁ ਏਕੋ ਰਵਿ ਰਹਿਆ – ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਜੀਵ ਵਿਚ ਇਕੋ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।
• ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਸਚੁ ਸਚੋ ਸਚੁ ਲਹਿਆ – ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸੱਚਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
• ਦਇਆ ਕਰਹੁ ਦਇਆਲ ਅਪਣੀ ਸਿਫਤਿ ਦੇਹੁ – ਹੇ ਦਇਆਲ! ਮਿਹਰ ਕਰ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਿਫਤਿ ਦੇ।
• ਦਰਸਨੁ ਦੇਖਿ ਨਿਹਾਲ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰੀਤਿ ਏਹ – ਨਾਨਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦਰਸਨ ਕਰਕੇ ਮਨ ਨਿਹਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰੀਤ ਹੈ।

ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅਮਲ:

ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਤਿਗੁਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਦੁਆਰਾ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੇ ਦੁੱਖ, ਹਉਮੈ ਅਤੇ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੰਤ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਆਤਮਕ ਅਡੋਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ ਹਰ ਥਾਂ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸੱਚਾ ਨਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਨਿਹਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ, ਗੁਰਮਤ ਰਾਹੀਂ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸੰਤ ਸੰਗਤ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਹਉਮੈ, ਡਰ ਅਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਅਸਲ ਸੱਚ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਆਤਮਕ ਅਡੋਲਤਾ, ਅਨੰਦ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।