LIFE STYLE DESK : ਅੱਜ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਦੀ ਲਚਕਤਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਰੀਚਿਆਸਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਆਸਣ ਹੈ, ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਡੀਟੌਕਸੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਰੀਚਿਆਸਨ ਦਾ ਨਾਮ ਰਿਸ਼ੀ ਮਰੀਚੀ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਰੀਚਿਆਸਨ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਰੀਚੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਕਿਰਨ (ਸੂਰਜ ਜਾਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਕਿਰਨ) ਅਤੇ ਆਸਣ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਜਾਂ ਯੋਗ ਸਥਿਤੀ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਯੁਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਮਰੀਚਿਆਸਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਬੈਠਣ ਵਾਲੇ ਮਰੋੜਨ ਵਾਲੇ ਆਸਣ ਦਾ ਨਾਮ ਰਿਸ਼ੀ ਮਰੀਚੀ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਆਸਣ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲਈ, ਪਹਿਲਾਂ ਯੋਗਾ ਮੈਟ ‘ਤੇ ਡੰਡਾਸਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੋ।
ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਗੋਡੇ ਨੂੰ ਮੋੜੋ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਖੱਬਾ ਹੱਥ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਪੱਟ ਦੇ ਬਾਹਰ ਰੱਖੋ। ਸਾਹ ਛੱਡੋ, ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਮੁੜੋ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇਖੋ। ਜੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਪਿੱਛੇ ਫੜੋ। 5-10 ਡੂੰਘੇ ਸਾਹ ਲਓ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦੁਹਰਾਓ।
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਆਸਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅਤੇ ਯੋਗਾ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਕਰੋ। ਆਪਣੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰੋ; ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਨਾ ਕਰੋ। ਇਸ ਆਸਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਖੂਨ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਣਾਅ ਘੱਟਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਗਰ, ਗੁਰਦੇ, ਤਿੱਲੀ, ਪੇਟ, ਪੈਨਕ੍ਰੀਅਸ, ਛੋਟੀ ਆਂਦਰ, ਪਿੱਤੇ ਦੀ ਥੈਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੇਟ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਯਮਤ ਯੋਗਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਸਣ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲਚਕਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਹੀ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਇਕਾਗਰਤਾ ਇਸ ਆਸਣ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਯੋਗਾ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਈ ਲਾਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਪਾਚਨ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।