ਜਾਣੋ ਬਜਟ ‘ਚ Education Sector ਨੂੰ ਕੀ ਮਿਲਿਆ? ਸਿੱਖਿਆ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ

1 February 2026 ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

Budget 2026-27: ਕੇਂਦਰੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ 1 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਲਗਾਤਾਰ ਨੌਵਾਂ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਐਲਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦ, ਫਾਰਮਾ, ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਬਜਟ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।

ਆਯੁਰਵੇਦ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਬਲ:
ਬਜਟ 2026 ਵਿੱਚ ਆਯੁਰਵੇਦ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਤਿੰਨ ਨਵੇਂ ਆਯੁਰਵੇਦ ਸੰਸਥਾਨ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਡਰੱਗ ਟੈਸਟਿੰਗ ਲੈਬਸ ਨੂੰ ਵੀ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਿਖਣ ਮਿਲੇਗਾ, ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧੇਗੀ।

READ ALSO : ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਸੰਜੀਵ ਅਰੋੜਾ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪਸ: ਨਵਾਂ ਅਕਾਦਮਿਕ ਮਾਹੌਲ:
ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ ਅਕਾਦਮਿਕ, ਖੋਜ, ਹੋਸਟਲ, ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਇੱਕੋ ਛੱਤ ਹੇਠ ਸਹੂਲਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਗੇ। ਨਾਲ ਹੀ, ਪੰਜ ਨਵੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਧੇਗੀ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਹੋਣਗੇ।

ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹ:
ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮਾ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿੰਨ ਨਵੇਂ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਨ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਸੰਸਥਾਨ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਫਾਰਮਾ ਖੇਤਰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗਾ।

ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ:
ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ (IIND) ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲੇਗੀ। ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਹੁਨਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ABGC ਕੰਟੈਂਟ ਕ੍ਰਿਏਟਰ ਲੈਬਜ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਤਹਿਤ IIT ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ 15,000 ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ 500 ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈਬਜ਼ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਡਿਜੀਟਲ ਕੰਟੈਂਟ, ਗੇਮਿੰਗ, ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਵੀਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸਿੱਖ ਸਕਣਗੇ।

ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਹੋਸਟਲ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ:
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਹੋਸਟਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਥਾਨ ਮਿਲ ਸਕੇ।

ਬਜਟ 2026 ਸਿੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਆਧੁਨਿਕ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ-ਕੇਂਦਰਿਤ ਨੀਤੀਆਂ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਦ ਕਾਇਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਬਲ ਮਿਲੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ ਬਜਟ 2026 ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਐਲਾਨ