HEALTH : ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ‘ਚ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ; ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਦੇ ਇਹ ਆਸਾਨ ਉਪਾਅ ਆਉਣਗੇ ਕੰਮ

3 August 2026 ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 7 ਜੁਲਾਈ (ਆਈਏਐਨਐਸ)। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਥਕਾਵਟ, ਜਲਣ, ਖੁਸ਼ਕੀ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਦੇਖਭਾਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਈ ਸਧਾਰਨ ਉਪਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਿੰਨ ਕਾਰਨ ਹਨ: ਪਹਿਲਾ, ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਂ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ; ਦੂਜਾ, ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਆਦਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ; ਅਤੇ ਤੀਜਾ, ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਅਸਾਧਾਰਨ ਤਬਦੀਲੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਸਹੀ ਖੁਰਾਕ ਅਪਣਾਉਣ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰੁਟੀਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਉਪਚਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

• ਪਦਾਭਯੰਗ (ਤੇਲ ਨਾਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਿਸ਼) ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਸੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਿਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਧੋਣਾ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਉਪਾਅ ਹੈ; ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਅੱਖਾਂ ‘ਤੇ ਠੰਡਾ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਣ ਨਾਲ ਤਾਜ਼ਗੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

• ਆਯੁਰਵੈਦ ਅਤੇ ਯੋਗਾ ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ‘ਪੈਲਮਿੰਗ’ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਸਧਾਰਨ ਤਕਨੀਕ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦੇਰ ਲਈ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਲਿਜਾਣ ਵਰਗੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

• ਹਲਕੀ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣਾ, ਮੋਮਬੱਤੀ ਦੀ ਲਾਟ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਤ੍ਰਾਤਕਾ (ਸਥਿਰ-ਨਜ਼ਰ ਧਿਆਨ) ਵਰਗੀਆਂ ਯੋਗਾ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਵੀ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬਦਲੋ ਆਦਤਾਂ

• ਸਿਹਤਮੰਦ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਕੁਝ ਬੁਰੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ, ਲੋੜੀਂਦੀ ਨੀਂਦ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ, ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ‘ਤੇ ਬੇਲੋੜਾ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
• ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਲੋੜੀਂਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬ ਜਾਂ ਸਕ੍ਰੀਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਢੁਕਵੀਂ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਰੱਖੋ। ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਆਰਾਮ ਦੇਣਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
• ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਬੇਅਰਾਮੀ, ਧੁੰਦਲੀ ਨਜ਼ਰ, ਜਾਂ ਦਰਦ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਸੇ ਮਾਹਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।