ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਰਣਨੀਤੀ ‘ਚ AI ਦੀ ਦਾਖਲਦਾਰੀ: CDS ਨੇ ਦਿੱਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸੰਕੇਤ

9 months ਪਹਿਲਾ

ਪੰਜਾਬ ਡੈਕਸ: ਪੂਨੇ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੀਫ ਆਫ ਡਿਫੈਂਸ ਸਟਾਫ ਜਨਰਲ ਅਨਿਲ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਸੰਵੈਧਾਨਕ ਪੁਨਰਰਚਨਾ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਦੀ ਚੁੱਪਚਾਪ ਕਬੂਲੀਅਤ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਈ 2025 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਹਾਲਾਤ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਸਿਰਫ਼ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ–ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਸਕਰਨ ਦੇ ਫਰਕ ‘ਤੇ ਵਿਵਾਦ, PSSSB ਬੋਰਡ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਉੱਤਰ ਕੀਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰ…

ਜਨਰਲ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਰਟਿਕਲ 243 ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਕੇ ਉੱਚ ਫੌਜੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਜੌਇੰਟ ਚੀਫਸ ਆਫ ਸਟਾਫ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਖਤਮ ਕਰਕੇ ਚੀਫ ਆਫ ਡਿਫੈਂਸ ਫੋਰਸਜ਼ ਨਾਂ ਦਾ ਨਵਾਂ ਅਹੁਦਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਂਝੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਅਸੂਲਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ। ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ਮੀਨੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਾਕਟ ਫੋਰਸ ਤੱਕ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਮਸਜਿਦ ਤੋਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਿੱਖੀ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਤੋਂ ਗੁਰਮੁਖੀ: ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਵਾਨ….ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ…

ਜਨਰਲ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਹੁਣ ਨੈੱਟ-ਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਡਾਟਾ-ਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਯੁੱਧ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਇੱਕ ਅਹੰਕਾਰਪੂਰਕ ਢਾਂਚਾ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਵੇਦਕ ਅਤੇ ਏਆਈ ਆਧਾਰਤ ਤਕਨੀਕਾਂ ਮੈਦਾਨ-ਏ-ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਹਮਲੇ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੰਗ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਤਕਨੀਕੀ ਬਹੁਤਰੀਨਤਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਤਕਨੀਕ ਰੱਖਣਾ ਹੀ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਫੌਜੀ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਨੂੰ ਵੀ ਬੁੱਧੀਮਾਨੀ ਨਾਲ ਸੋਚਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਿਆਂ ਆਪਣੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਰੀਤ ਨੂੰ ਵੀ ਬਦਲਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਡਰੋਨ ਅਤੇ ਆਟੋਨੋਮਸ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਕ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਸੀ ਡਰੋਨ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਾਊਂਟਰ ਡਰੋਨ ਗ੍ਰਿਡ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਤੋਂ ਆਏ ਨੀਤੀ-ਨਿਰਧਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲੈ ਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕ ਸੰਬੰਧੀ ਅਹੰਕਾਰਪੂਰਕ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ।