Bashir Badr funeral Bhopal: ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਵੀ ਬਸ਼ੀਰ ਬਦਰ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਅੰਤ

4 months ਪਹਿਲਾ

ਮੁੰਬਈ (ਦੈਨਿਕ ਸਵੇਰਾ): ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਅਤੇ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਡਾ. ਬਸ਼ੀਰ ਬਦਰ ਦਾ ਵੀਰਵਾਰ 28 ਮਈ ਨੂੰ ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 91 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨੇ ਸਾਹਿਤਕ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸੋਗ ਦੀ ਲਹਿਰ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ, ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦੋਹੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਡਾ. ਬਸ਼ੀਰ ਬਦਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ – ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ – ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਮਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਗੜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।

ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵੀਰਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਡਾ. ਬਸ਼ੀਰ ਬਦਰ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਸਫ਼ਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਫਰਵਰੀ, 1935 ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਫੈਜ਼ਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਸਈਦ ਮੁਹੰਮਦ ਬਦਰ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾ (ਸ਼ੇਰ-ਓ-ਸ਼ਾਇਰੀ) ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਜਨੂੰਨ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ., ਐਮ.ਏ. ਅਤੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ :

30 ਮਈ ਦੇ ਟਰਾਇਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਪਹੁੰਚੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ! ਕੀ ਵਿਨੇਸ਼ ਫੋਗਾਟ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ‘ਚ ਮਿਲੇਗਾ ਮੌਕਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਲੱਗੇਗੀ ਬ੍ਰੇਕ?

30 ਮਈ ਦੇ ਟਰਾਇਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਪਹੁੰਚੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ! ਕੀ ਵਿਨੇਸ਼ ਫੋਗਾਟ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ‘ਚ ਮਿਲੇਗਾ ਮੌਕਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਲੱਗੇਗੀ ਬ੍ਰੇਕ?

ਬਸ਼ੀਰ ਬਦਰ ਨੇ ਉਰਦੂ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ – ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ – ਪਿਆਰ, ਇਕਾਂਤ, ਰਿਸ਼ਤੇ, ਦਰਦ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਹਕੀਕਤਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਰਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਹੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦੋਹਰਾ: “ਕੁਛ ਤੋ ਮਜਬੂਰੀਆਂ ਰਹੀ ਹੋਂਗੀ, ਯੂਂ ਕੋਈ ਬੇਵਫ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ” (ਕੁਝ ਮਜਬੂਰੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ; ਕੋਈ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਬੇਵਫ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ), ਅਤੇ “ਉਜਾਲੇ ਆਪਣੀ ਯਾਦੋਂ ਕੇ ਹਮਾਰੇ ਸਾਥ ਰਹਿਣ ਦੋ; ਨਾ ਜਾਣ ਕਿਸ ਗਲੀ ਮੈਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੀ ਸ਼ਾਮ ਹੋ ਜਾਏ” (ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਦਿਓ; ਕਿਉਂਕਿ ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਕਿਸ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਸਕਦੀ ਹੈ)। 1987 ਦੇ ਮੇਰਠ ਦੰਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੂੰਘੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਵਜੋਂ ਉਭਰੇ। ਉਸ ਹਿੰਸਾ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਡਾਇਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਈ ਅਣਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਤਬਾਹੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਣਾ ਲਗਭਗ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਭੋਪਾਲ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਵਸ ਗਏ।

ਬਸ਼ੀਰ ਬਦਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਕਈ ਵੱਕਾਰੀ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲੇ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

bashir-badr-urdu-ghazal-poet-passes-away-bhopal