ਮੋਦੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਕਾਸ ਐਜੰਡਾ G20 ‘ਤੇ ਛੇ ਨਵੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ

23 November 2025 ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਨਵੀਂ ਦਿਲੀ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਜੋਹਾਨਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਏ G20 ਲੀਡਰਸ ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਛੇ ਨਵੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਟ੍ਰੈਡੀਸ਼ਨਲ ਨੋਲੇਜ ਰਿਪੋਜ਼ਟਰੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਅਫਰੀਕਾ ਸਕਿੱਲਜ਼ ਮਲਟੀਪਲਾਇਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਗਲੋਬਲ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਰਿਸਪਾਂਸ ਟੀਮ, ਡਰੱਗ ਟੈਰਰ ਗਠਜੋੜ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲਕਦਮੀ, ਓਪਨ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਡੇਟਾ ਭਾਈਵਾਲੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਮਿਨਰਲਜ਼ ਸਰਕੂਲਰਿਟੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਉਦਘਾਟਨੀ ਦਿਨ ਦੋ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਤੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਸਤਾਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਯਤਨ ਸਰਵਪੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋਣਗੇ। ਪਹਿਲੇ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ‘ਤੇ ਬੋਲਦਿਆਂ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਟ੍ਰੈਡੀਸ਼ਨਲ ਨੋਲੇਜ ਰਿਪੋਜ਼ਟਰੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਬਣੇਗੀ।

ਅਫਰੀਕਾ ਸਕਿੱਲਜ਼ ਮਲਟੀਪਲਾਇਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 10 ਲੱਖ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਟ੍ਰੇਨਰਾਂ ਦਾ ਪੂਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ ਜੋ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੁਨਰਮੰਦ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਥਾਨਕ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਹੈਲਥਕੇਅਰ ਰਿਸਪਾਂਸ ਟੀਮ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ G20 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮਾਹਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਿਹਤ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਆਉਣਗੀਆਂ ਉਥੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣਗੇ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਅਤੇ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਡਰੱਗ ਟੈਰਰ ਗਠਜੋੜ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ।

ਅੱਜ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ (23-11-2025) ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ

ਦੂਜੇ ਸੈਸ਼ਨ ‘ਇੱਕ ਲਚਕੀਲਾ ਸੰਸਾਰ’ ਵਿੱਚ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਮਿਨਰਲਜ਼ ਸਰਕੂਲਰਿਟੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਮਾਈਨਿੰਗ, ਸੈਕਿੰਡ ਲਾਈਫ ਬੈਟਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਸੁਥਰੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ। ਮੋਦੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਊਰਜਾ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ। ਓਪਨ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਡੇਟਾ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦੇ ਤਹਿਤ G20 ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦਾ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਡੇਟਾ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ, ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਮੋਦੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ G20 ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਦੌਰਾਨ ਅਪਣਾਏ ਗਏ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ‘ਤੇ ਡੈੱਕਨ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਲਵਾਯੂ ਏਜੰਡੇ ‘ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸਮੂਹਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਆਫ਼ਤਾਂ, ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਊਰਜਾ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸਨ। ਮੋਦੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਜਿਵੇਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭੋਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਿਹਤ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਫਸਲ ਬੀਮਾ ਕਵਰੇਜ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਅੰਨਾ ਜਾਂ ਬਾਜਰੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਅਗਵਾਈ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਜੋ ਜਲਵਾਯੂ ਲਚਕੀਲੇ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਹਨ। ਮੋਦੀ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ G20 ਵੱਲੋਂ ਹੁਨਰਮੰਦ ਪ੍ਰਵਾਸ, ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ, ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਏਆਈ, ਡਿਜੀਟਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ, ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸੰਮੇਲਨ ਦੌਰਾਨ ਲਏ ਗਏ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮੋਦੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਬੁੱਧੀ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਇੰਟੈਗਰਲ ਹਿਊਮਨਿਜ਼ਮ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚਕਾਰ ਸਦਭਾਵਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ G20 ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਰਸਾਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀ ਦੀ ਆਹਟ ਰਾਤਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਹੋਰ ਠੰਢੀਆਂ