
Yoga for Kidney: ਸਿਹਤ ਦਾ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੇ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਫਿਲਟਰਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਹਨ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਫਾਈ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਯੋਗ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰਕ ਕਸਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਮਾਲਿਸ਼ ਅਤੇ ਰਿਕਵਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਹੀ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਅਤੇ ਸਜਗਤਾ ਰਾਹੀਂ ਗੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੋਰਾਰਜੀ ਦੇਸਾਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਯੋਗਾ ਨੇ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਆਸਨਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਰਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਾਨਪਾਦਾਸਨ, ਸੇਤੂਬੰਧਾਸਨ, ਧਨੁਰਾਸਨ, ਭੁਜੰਗਾਸਨ, ਅਰਧ ਮਤਸੇਂਦ੍ਰਾਸਨ, ਵਕ੍ਰਾਸਨ, ਕਟਿਚਕ੍ਰਾਸਨ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਕੋਣਾਸਨ ਵਰਗੇ ਕਈ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉੱਤਾਨਪਾਦਾਸਨ: ਇਹ ਆਸਨ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਕੇ ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਯੁਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਆਸਨ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਸਾਧਕ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਖੂਨ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਪੇਟ ਅਤੇ ਪਿੱਠ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗੁਰਦੇ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਿਹਤਰ ਬਲੱਡ ਸਰਕੁਲੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਗੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੇਤੂਬੰਧਾਸਨ ਪੇਟ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੈਲਵਿਕ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਖੂਨ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਸੁਚਾਰੂ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਧਨੁਰਾਸਨ: ਇਸ ਆਸਨ ਦੌਰਾਨ ਪੇਟ ਅਤੇ ਕਮਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੁਰਦਿਆਂ ਸਮੇਤ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਬਿਹਤਰ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਸਨ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਸ਼ੈਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਕ੍ਰਾਸਨ ਅਗਨਾਸ਼ੇ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਨਸੁਲਿਨ ਦੇ ਸ੍ਰਾਵ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮੋੜਨ ਕਾਰਨ ਪੇਟ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਕਮਰ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ‘ਤੇ ਹਲਕਾ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਡਨੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਬਿਹਤਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭੁਜੰਗਾਸਨ: ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਆਸਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਲਚਕੀਲੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੇਟ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਕੇ ਪਾਚਨ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਸਨ ਦੌਰਾਨ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਪੈਣ ਨਾਲ ਕਿਡਨੀ ਵਰਗੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਹਲਕੀ ਮਾਲਿਸ਼ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਰਧ ਮਤਸੇਂਦ੍ਰਾਸਨ ਪੇਟ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਮਾਲਿਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਟਿਚਕ੍ਰਾਸਨ: ਇਸ ਆਸਨ ਦੌਰਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟਵਿਸਟਿੰਗ ਮੂਵਮੈਂਟਸ ਨਾਲ ਪੇਟ ਅਤੇ ਕਮਰ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਡਨੀ ਅਤੇ ਲਿਵਰ, ਦੀ ਹਲਕੀ ਮਾਲਿਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਰੀੜ੍ਹ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਵਧਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਕੋਣਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਸਰੀਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੁੰਗੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਖਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਡਨੀ ਅਤੇ ਲਿਵਰ ਵਰਗੇ ਅੰਗਾਂ ਤੱਕ ਖੂਨ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਬਿਹਤਰ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਸਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਾਭ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਯੋਗਾਸਨ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਕਿਡਨੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਪੇਟ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਯੋਗਾਸਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਯੋਗ ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।