ਕੀ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਵੀ ਸੌਂਦੇ ਹੋਏ ਹੱਸਦਾ ਹੈ? ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਣੋ

4 months ਪਹਿਲਾ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੌਂਦੇ ਹੋਏ ਹੱਸਦੇ ਦੇਖਣਾ ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਪਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਕਸਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ‘ਭੈ ਮਾਤਾ’ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਹਸਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਸੁਪਨਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਬੱਚੇ ਦੇ ਦਿਮਾਗੀ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਫੋਰਟਿਸ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਬਾਲ ਰੋਗ ਮਾਹਰ ਡਾ. ਵਿਵੇਕ ਜੈਨ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਦਿਲਚਸਪ ਕਾਰਨ ਦੱਸੇ ਹਨ:

1. ਇਹ ਇੱਕ ‘ਰਿਫਲੈਕਸ ਸਮਾਇਲ’ ਹੈ (Reflex Smile)

ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦਾ ਹੱਸਣਾ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰੀ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਰਿਫਲੈਕਸ ਸਮਾਇਲ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ REM (ਰੈਪਿਡ ਆਈ ਮੂਵਮੈਂਟ) ਨੀਂਦ ਦੌਰਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

2. ਕੀ ਬੱਚੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖਦੇ ਹਨ?

ਡਾ. ਜੈਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਸੁਪਨੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ (Visual Memory) ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ 3 ਤੋਂ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਉਹ ਹਲਕੇ-ਫੁਲਕੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜੋਂ:

ਲੁਧਿਆਣਾ-ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਹਾਈਵੇ ‘ਤੇ ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ, 80 ਯਾਤਰੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਚੇ

ਲੁਧਿਆਣਾ-ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਹਾਈਵੇ ‘ਤੇ ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ, 80 ਯਾਤਰੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਚੇ

3. ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ‘ਸੋਸ਼ਲ ਸਮਾਇਲ’

ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ 2-3 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਛੋਹ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਹੱਸਣਾ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਬੱਚੇ ਦੇ ਹੱਸਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ:

• ਸਿਹਤਮੰਦ ਦਿਮਾਗ: ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦਾ ਦਿਮਾਗੀ ਸਿਸਟਮ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

• ਗੂੜ੍ਹੀ ਨੀਂਦ: ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ (Immunity) ਵਧਦੀ ਹੈ।

• ਸਮਾਜਿਕ ਹੁਨਰ: ਇਹ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਕਦੋਂ ਲਈਏ? ਜੇਕਰ ਬੱਚਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁੱਧ ਪੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਐਕਟਿਵ ਹੈ, ਤਾਂ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਹੱਸਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਪਰ, ਜੇਕਰ ਹੱਸਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅਕੜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਝਟਕੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅੱਖਾਂ ਘੁਮਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਸੇ ਦਿਮਾਗੀ ਸਮੱਸਿਆ ਜਾਂ ਦੌਰੇ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।

why-babies-smile-while-sleeping