Skin Problems : ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਹਿੱਸੇ ‘ਤੇ ਹਲਕੀ ਖੁਜਲੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਅਕਸਰ, ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਨਮੀ, ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ, ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੁਸ਼ਕੀ ਕਾਰਨ ਖੁਜਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਖੁਜਲੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ – ਇਸ ਹੱਦ ਤਕ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣਾ, ਚੁੱਪ ਬੈਠਣਾ, ਜਾਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ – ਤਾਂ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਗੰਭੀਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਖੁਜਲੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬਾਹਰੀ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ ; ਇਹ ਅਕਸਰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਅੰਤਰੀਵ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖੁਜਲੀ ਨੂੰ ਜਿਗਰ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਅਕਸਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਵਿਟਾਮਿਨਾਂ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਤੋਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਿਹੜੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਦੀ ਘਾਟ ਖੁਜਲੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ ?
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਡਾ. ਚੰਚਲ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖੁਜਲੀ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਾਰਕ ਵਿਟਾਮਿਨ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਘਾਟ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧਦੀ ਖੁਜਲੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋਣ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਜੋਖਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ ਦੀ ਘਾਟ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਖੁਰਦਰੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਖੁਜਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੇਕਰ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਦਾ ਪੱਧਰ ਵੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਖੁਜਲੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਧੱਫੜ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਦੀ ਕਮੀ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਜਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ3 ਦਾ ਘੱਟ ਪੱਧਰ ਵੀ ਖੁਜਲੀ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ3 – ਜਿਸਨੂੰ ‘ਨਿਆਸੀਨ’ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ – ਦੀ ਘਾਟ ਹੋਣ ‘ਤੇ, ਧੱਫੜ ਅਤੇ ਜ਼ਖਮਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਇੱਕਲਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਈ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਦੀ ਕਮੀ ਵੀ ਖੁਜਲੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਅੰਤਰੀਵ ਕਾਰਕਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇ।
ਖੁਜਲੀ ਦੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਖੁਜਲੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਸਲਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਕਈ ਵਾਰ ਜਿਗਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਗਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਿੱਤ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਵੀ ਖੁਜਲੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਕਸਰ, ਖੁਜਲੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਏਜੰਟ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਲਾਗ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਐਲਰਜੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਖੁਜਲੀ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਰਾਹਤ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ
ਕੈਲਾਮੀਨ ਲੋਸ਼ਨ: ਖੁਜਲੀ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪਾਉਣ ਲਈ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੈਲਾਮੀਨ ਲੋਸ਼ਨ ਰੱਖੋ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਖੁਜਲੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਕੈਲਾਮੀਨ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਠੰਢਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁਜਲੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਰਤਣ ਲਈ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।
ਆਈਸ ਪੈਕ: ਜਦੋਂ ਖੁਜਲੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਆਈਸ ਪੈਕ ਵੀ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਅਕਸਰ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੁਰਕਣ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁੱਜਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਆਈਸ ਪੈਕ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਈਸ ਪੈਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟੋ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਖੁਜਲੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਾਓ।
ਤੇਲ ਲਗਾਓ: ਖੁਜਲੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਨਾਰੀਅਲ ਤੇਲ, ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੇਲ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੈਵੈਂਡਰ, ਪੇਪਰਮਿੰਟ, ਜਾਂ ਯੂਕਲਿਪਟਸ) ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਤੇਲ ਸਾੜ ਵਿਰੋਧੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਖੁਜਲੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇਲਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਠੰਢਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਚਮੜੀ ਦੀ ਜਲਣ ਜਾਂ ਖੁਜਲੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
