ਅਮਰੀਕਾ–ਈਰਾਨ ਟਕਰਾਅ: ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਸਮਾਂ’ ਹੀ ਈਰਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਥਿਆਰ ਹੈ?

5 months ਪਹਿਲਾ

ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਹਥਿਆਰ ਗੋਲੀਆਂ ਜਾਂ ਮਿਸਾਈਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਂ (ਧੀਰਜ) ਹੈ।

ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ

ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਸਾਂਝੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਟਕਰਾਅ ਲਗਾਤਾਰ ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਅਟਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੰਗਬੰਦੀ ਵੀ ਅਸਥਿਰ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ

ਇਸ ਪੂਰੇ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬਿੰਦੂ ਹੈ Strait of Hormuz।

ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਗਭਗ 20% ਤੇਲ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਇਥੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਣਾਅ ਨਾਲ ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰਸਤਾ “ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਦਾ ਬਟਨ” ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਿਉਂ ‘ਸਮਾਂ’ ਬਣਿਆ ਹਥਿਆਰ?

ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ Iran ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਕਾਰਨਾਂ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।

ਲੰਮਾ ਟਕਰਾਅ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਆਰਥਿਕ ਬੋਝ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ‘ਚ ਅੜਚਣ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਦੀ ਹੈ
ਅਮਰੀਕੀ ਘਰੇਲੂ ਰਾਜਨੀਤੀ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਦਾ ਹੈ
ਜੰਗ ਦੀ ਲਾਗਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ

ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੰਨਾ ਜੰਗ ਲੰਮਾ ਚੱਲੇਗਾ, ਉਨਾ ਹੀ ਦਬਾਅ ਵਿਰੋਧੀ ਪੱਖ ‘ਤੇ ਵਧੇਗਾ।

ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ

United States ਲਈ ਇਹ ਟਕਰਾਅ ਸਿਰਫ਼ ਸੈਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁੱਦਾ ਵੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਜੰਗ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ
ਘਰੇਲੂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਰੋਧ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਤੇਲ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਦਬਾਅ

ਗੱਲਬਾਤ ਜਾਂ ਟਕਰਾਅ?

ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ।

ਈਰਾਨ ਪਿਛਲੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਕਾਰਨ ਸਾਵਧਾਨ ਹੈ
ਅਮਰੀਕਾ ਤੇਜ਼ ਨਤੀਜੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਪਰ ਹਾਲੇ ਕੋਈ ਸਥਿਰ ਸਮਝੌਤਾ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ

ਇਸ ਪੂਰੇ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਸਬਰ ਦਾ ਦਬਾਅ।
ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਬੀਤਦਾ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ‘ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।