ਅੱਜ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ (7 ਨਵੰਬਰ 2025) ਸੱਚਖੰਡ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ

11 months ਪਹਿਲਾ

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ: ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਜੋ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਰਾਗ ਬਿਹਾਗੜਾ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸਾਡੀ ਆਤਮਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰਾਹਦਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਬਾਰੇ ਗਹਿਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਬਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੀ ਆਤਮਕ ਅੱਗੇ ਵਧਾਈ ਨਾਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਗੁਰੂ ਜੀ ਇਸ ਬਚਨ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ: “ਹਉ ਬਲਿਹਾਰੀ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹ ਕਉ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦੁੜੀਏ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਅਧਾਰੋ ਰਾਮ”। ਇਹ ਬਚਨ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬਲਿਹਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਾਮ ਹੀ ਉਹ ਆਤਮਕ ਤਾਕਤ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੁਖਾਂ, ਸੰਸਾਰਕ ਭਟਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਜਾਲ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਅਗਲੇ ਪੰਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਤਿਗੁਰੂ ਨੇ ਨਾਮ ਦੀ ਦਾਤ ਦੇ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਮ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭੈਯੰਕ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕ ਮਨ ਹੋ ਕੇ ਹਰਿ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸੰਤ ਜਨਾਂ ਵਿਚ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਧ ਸੰਗਤ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਰਾਹੀਂ ਆਤਮਕ ਉੱਚਾਈ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰਿ ਨਾਮ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਚਨ ਸਾਨੂੰ ਸਿੱਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਦੁਆਰਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਤਮਕ ਅਨੰਦ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

Live: ਸਾਵਧਾਨ! ਤੇਜ਼ ਤੂਫ਼ਾਨ ਦਾ Alert ਹੋਇਆ ਜਾਰੀ, ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਪਵੇਗਾ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ

ਬਿਹਾਗੜਾ ਮਹਲਾ ੪ ॥
ਹਉ ਬਲਿਹਾਰੀ ਤਿਨ੍ਹ੍ਹ ਕਉ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦੁੜੀਏ ਜਿਨ੍ਹ੍ਹ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਅਧਾਰੋ ਰਾਮ ॥
ਗੁਰਿ ਸਤਿਗੁਰਿ ਨਾਮੁ ਦ੍ਰਿੜਾਇਆ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦੁੜੀਏ ਬਿਖੁ ਭਉਜਲੁ ਤਾਰਣਹਾਰੋ ਰਾਮ ॥
ਜਿਨ ਇਕ ਮਨਿ ਹਰਿ ਧਿਆਇਆ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦੁੜੀਏ ਤਿਨ ਸੰਤ ਜਨਾ ਜੈਕਾਰੋ ਰਾਮ ॥
ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਜਪਿ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦੁੜੀਏ ਸਭਿ ਦੂਖ ਨਿਵਾਰਣਹਾਰੋ ਰਾਮ ॥੧॥

ਸਾ ਰਸਨਾ ਧਨੁ ਧੰਨੁ ਹੈ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦੁੜੀਏ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਕੇਰੇ ਰਾਮ ॥
ਤੇ ਸ੍ਰਵਨ ਭਲੇ ਸੋਭਨੀਕ ਹਹਿ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦੁੜੀਏ ਹਰਿ ਕੀਰਤਨੁ ਸੁਣਹਿ ਹਰਿ ਰਾਮ ॥
ਸੋ ਸੀਸੁ ਭਲਾ ਪਵਿਤ੍ਰ ਪਾਵਨੁ ਹੈ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦੁੜੀਏ ਜੋ ਜਾਇ ਲਗੈ ਗੁਰ ਪੈਰੇ ਰਾਮ ॥
ਗੁਰ ਵਿਟਹੁ ਨਾਨਕੁ ਵਾਰਿਆ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦੁੜੀਏ ਜਿਨਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਚਿਤੇਰੇ ਰਾਮ ॥੨॥

ਤੇ ਨੇਤ੍ਰ ਭਲੇ ਪਰਵਾਣੁ ਹਹਿ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦੁੜੀਏ ਜੋ ਸਾਧੂ ਸਤਿਗੁਰੁ ਦੇਖਹਿ ਰਾਮ ॥
ਤੇ ਹਸਤ ਪੁਨੀਤ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹਹਿ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦੁੜੀਏ ਜੋ ਹਰਿ ਜਸੁ ਹਰਿ ਹਰਿ ਲੇਖਹਿ ਰਾਮ ॥
ਤਿਸੁ ਜਨ ਕੇ ਪਗ ਨਿਤ ਪੂਜੀਅਹਿ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦੁੜੀਏ ਜੋ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਉਚਰੈ ਰਾਮ ॥
ਨਾਨਕੁ ਤਿਨ ਕੈ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰੈ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦੁੜੀਏ ਜੋ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਅਧਾਰੋ ਰਾਮ ॥੩॥੨॥

ਦੂਜੇ ਪਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਜੀਭ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਜੀਭ ਧੰਨ ਹੈ ਜੋ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਸਿੱਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਬੋਲੀ, ਸਾਡਾ ਉਚਾਰਨ, ਜਦੋਂ ਹਰਿ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਕੰਨ ਵੀ ਸੋਭਾਵਾਨ ਹਨ ਜੋ ਹਰਿ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਸਿੱਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਧ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਨਾ ਸਾਡੀ ਆਤਮਕ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਅਤਿ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸੀਸ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਦਾ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬਲਿਹਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਹਰਿ ਨਾਮ ਨੂੰ ਚਿਤ ਵਿੱਚ ਵਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।

DelhiNews: Live| ਅੱਗ ਦਾ ਤਾਂਡਵ ਦੇਖ ਘਬਰਾਏ ਲੋਕ, ਫਾਇਰ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਦੀਆਂ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਕਈ ਗੱਡੀਆਂ

ਤੀਜੇ ਪਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਨੇਤ੍ਰਾਂ, ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਨੇਤ੍ਰ ਪਰਵਾਣ ਹਨ ਜੋ ਸਾਧੂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹੱਥ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹਨ ਜੋ ਹਰਿ ਜਸ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੈਰ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹਨ ਜੋ ਹਰਿ ਨਾਮ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਡੀ ਸਰੀਰਕ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਸਾਧ ਸੰਗਤ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਤੇ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਰਾਹੀਂ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਫਲਤਾ, ਆਤਮਕ ਅਨੰਦ ਅਤੇ ਦੁਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਹਰਿ ਨਾਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਸਦਾ ਇਹ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ ਰਾਹੀ ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਸਾਧ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਹਰਿ ਨਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੀਏ।

ਇਹ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਆਤਮਕ ਰੂਹ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਸੱਚੀ ਜੀਵਨ ਜੀਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਚਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਸਿੱਖ ਜਨਤਾ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਆਤਮਕ ਖੁਰਾਕ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦੇ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਤੁਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।