Pranayama For Anger : ਕੰਮ ਦਾ ਦਬਾਅ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਾਟ, ਅਤੇ ਮਾਮੂਲੀ ਗੱਲਾਂ ‘ਤੇ ਵਧਦੀ ਚਿੰਤਾ, ਇਹ ਸਭ ਸਾਡੇ ਮੂਡ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਕਸਰ, ਗੁੱਸਾ ਅਚਾਨਕ ਕਿਸੇ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਭੜਕ ਉੱਠਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਨੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਇੰਨਾ ਗੁੱਸਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭੌਂਮਰੀ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭੌਂਮਰੀ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਵਿੱਚ, ਸਾਹ ਛੱਡਦੇ ਸਮੇਂ ਭੌਂਮਰੀ ਵਰਗੀ ਇੱਕ ਗੂੰਜਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਭੌਂਮਰੀ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸ਼ਬਦ ਭੌਂਮਰੀ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ) ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਵਿਅਕਤੀ ਸਾਹ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਨ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਅਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਲਹਿਰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਚੁੱਪਚਾਪ ਬੈਠ ਕੇ ਭ੍ਰਾਮਰੀ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਡੂੰਘੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਭ੍ਰਾਮਰੀ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਹੌਲੀ, ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਸਾਹ ਲੈਣ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲਈ, ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਸੁਖਾਸਨ (ਇੱਕ ਆਸਾਨ ਕਰਾਸ-ਲੈੱਗਡ ਪੋਜ਼) ਵਿੱਚ ਬੈਠੋ। ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਰੱਖੋ। ਆਪਣੇ ਅੰਗੂਠਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਡੈਕਸ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ‘ਤੇ ਰੱਖੋ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ‘ਤੇ ਰੱਖੋ। ਆਪਣੀ ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਲੰਮਾ, ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲਓ ਅਤੇ ਭੌਂਬੀ (‘ਹਮਮ…’) ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੱਢਦੇ ਹੋਏ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਛੱਡੋ। ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਝ ਵਾਰ ਦੁਹਰਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਿਯਮਤ ਯੋਗਾ ਰੁਟੀਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਘਟਾਉਣ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਇਕਾਗਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਵੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਣਾਅ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇਕਰ ਨੱਕ ਜਾਂ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਭਰਮਾਰੀ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਨਾ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਸਿਹਤ ਸਥਿਤੀ ਜਾਂ ਅਭਿਆਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਮਾਹਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਸਲਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
