CSE ਰਿਪੋਰਟ : ਮਾਂ ਦੀ ਕੁੱਖ ਤੋਂ ਹੀ ਬੱਚੇ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ…ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ

25 October 2025 ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

Air pollution impact unborn children india CSE Report : ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਇਨਵਾਇਰਮੈਂਟ (CSE) ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਲੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਮਾਂ ਦੀ ਕੁੱਖ ਤੋਂ ਹੀ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਗਰਭਵਤੀ ਮਾਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਹਵਾ ਸਾਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਛੋਟੇ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਕਣ (ਧੂੜ ਅਤੇ ਧੂੰਆਂ) ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬੱਚੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਣ ਮਾਂ ਦੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਆਕਸੀਜਨ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ।

ਨਤੀਜੇ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਵੱਡੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ :

ਬੱਚਾ ਗਰਭ (Stillbirth) ‘ਚ ਹੀ ਦਮ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ

ਬੱਚਾ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ (Preterm Birth) ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਬੱਚਾ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ (Low Birth Weight) ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਇਸ ਦੇਸ਼ ਚ ਪਾਪ ਗਾਣਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਰੰਗਤ ਵਰਗੀ ਦੁਨਿਆ ਜਾਣੋਂ!

ਜੀਵਨ ਭਰ ਦਾ ਬੋਝ
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਨਮ ਤਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਬੋਝ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। CSE ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ।

ਕਮਜ਼ੋਰ ਫੇਫੜੇ
ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਫੇਫੜੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦਿਮਾਗੀ ਵਿਕਾਸ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ
ਸਭ ਤੋਂ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਬੱਚੇ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਦੀ ਕਮੀ ਹਾਈਪਰਐਕਟੀਵਿਟੀ ਡਿਸਆਰਡਰ (ADHD) ਅਤੇ ਘੱਟ IQ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

VD : Kalanaur Hospital ਤੇ Doctor ਤੋਂ 50 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਫਿਰੌਤੀ

ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਮੋਟਾਪਾ
ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰਮੋਨਲ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਕਾਰ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ੂਗਰ) ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਤਕ ਵੀ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। 5 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਰ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੇਫੜੇ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੋਰ ਅੰਗ ਅਜੇ ਵੀ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ?
ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵਰਗਾ ਸੰਕਟ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਲਗਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਲੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਜੇ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸਾਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਹਵਾ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ।