ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ‘ਚ ਆਫ਼ਤ: 6.9 ਰਿਕਟਰ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾ ਛੱਡਿਆ

12 months ਪਹਿਲਾ

ਸੇਬੂ : ਮੰਗਲਵਾਰ ਰਾਤ ਮੱਧ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ‘ਚ ਆਏ 6.9 ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ। ਸੇਬੂ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਬੋਗੋ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇੜੇ ਆਏ ਇਸ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਚਰਚਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 31 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਦਰਜਨਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ।

ਚਰਚ ‘ਚ ਕੰਪਨ, ਵੀਡੀਓ ਵਾਇਰਲ
ਬੰਤਾਯਾਨ ਟਾਪੂ ‘ਚ ਸਥਿਤ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰ ਦ ਅਪੋਸਟਲ ਚਰਚ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੈਰਿਸ਼ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਢਹਿ ਗਿਆ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਈ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ‘ਚ ਚਰਚ ਦੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ ਝਿਲਮਿਲਾਉਂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਡਿੱਗਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਦਰਸ਼ਕ ਘਬਰਾਹਟ ‘ਚ ਮੌਕੇ ਤੋਂ ਭੱਜਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।

ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੀ ਗਵਾਹੀ
25 ਸਾਲਾ ਮਾਰਥਮ ਪੈਸੀਲਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਚਰਚ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਚੌਕ ‘ਤੇ ਸੀ। “ਸਭ ਕੁਝ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਲੋਕ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਦੌੜ ਰਹੇ ਸਨ,” ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ।

ਤਬਾਹੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ

• ਬੋਗੋ ਸ਼ਹਿਰ ‘ਚ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਢਹਿ ਗਈਆਂ
• ਵਪਾਰਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ ‘ਚ ਡੂੰਘੀਆਂ ਤਰੇੜਾਂ
• ਦਾਨਬੰਤਯਾਨ ਕਸਬੇ ‘ਚ ਪੁਰਾਣਾ ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨਿਆ
• ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਠੱਪ, ਲੋਕ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਘਾਹ ਵਾਲੇ ਖੇਤਾਂ ‘ਚ ਇਕੱਠੇ

ਸੁਨਾਮੀ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਫਿਲੀਪੀਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਅਤੇ ਭੂਚਾਲ ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਸੁਨਾਮੀ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਸੇਬੂ, ਲੇਯੇਟ ਅਤੇ ਬਿਲੀਰਨ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ‘ਚ 1 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਦੀ ਲਹਿਰ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਗਈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੱਟਵਰਤੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

ਰਾਹਤ ਕਾਰਜ ਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਆਫ਼ਤ-ਨਿਵਾਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰੈਕਸ ਯਗੋਟ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬੋਗੋ ‘ਚ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੋਰ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਹਾੜੀ ਪਿੰਡਾਂ ‘ਚ ਮਲਬੇ ਹੇਠਾਂ ਫਸੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਬੈਕਹੋ ਮਸ਼ੀਨ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਤੂਫਾਨ ਤੋਂ ਉਭਰਦੇ ਹੀ ਆਈ ਹੋਰ ਆਫ਼ਤ
ਇਹ ਭੂਚਾਲ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਫਿਲੀਪੀਨ ਤੂਫਾਨ ਤੋਂ ਉਭਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ‘ਚ 27 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਡੁੱਬਣ, ਦਰੱਖਤ ਡਿੱਗਣ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਠੱਪ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਛੱਡਣ ਪਏ।

ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ‘ਚ ਆਈ ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਸਿਰਫ਼ ਤਬਾਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹੈ — ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਅਤੇ ਫਾਲਟ ਲਾਈਨਾਂ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਜੀਵਨ ਅਣਪਛਾਤਾ ਹੈ, ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਹੀ ਬਚਾਅ ਦਾ ਰਾਹ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ, ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਮਿਲ ਕੇ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜ ‘ਚ ਜੁਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਰ ਹਾਲਾਤ ਹਾਲੇ ਵੀ ਸੰਘਰਸ਼ਪੂਰਨ ਹਨ।