
Parighasana Benefits: ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਯੋਗਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪਰਿਘਾਸਨ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਇੱਕ ਯੋਗ ਆਸਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ‘ਗੇਟ ਪੋਜ਼’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਝੁਕਾ ਕੇ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਾਸੇ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਿਚਾਅ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਯਮਤ ਅਤੇ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਲਚਕ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ, ਕਮਰ ਦੀ ਜਕੜਨ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸੁਖਾਲਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ‘ਪਰਿਘਾ’ ਦਾ ਅਰਥ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਛੜ ਜਾਂ ਬੀਮ ਹੈ, ਜਦਕਿ ‘ਆਸਨ’ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਆਸਨ ਦੌਰਾਨ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਰਗੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਗੋਡਿਆਂ ਦੇ ਭਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਝੁਕਾ ਕੇ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਸਹੀ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਆਯੁਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਰਿਘਾਸਨ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਲਚਕ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਝੁਕਣ ਵਾਲੇ ਯੋਗ ਆਸਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਮਰ ਦੇ ਪਾਸੇ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ, ਹੈਮਸਟ੍ਰਿੰਗਜ਼, ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਅਤੇ ਕੂਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਖਿਚਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ, ਪਸਲੀਆਂ ਅਤੇ ਕੂਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀ ਲਚਕ ਅਤੇ ਹਿਲਜੁਲ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਆਸਨ ਦੌਰਾਨ ਛਾਤੀ ਅਤੇ ਪਸਲੀਆਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਝੁਕਾਉਣ ਨਾਲ ਪੇਟ ਅਤੇ ਧੜ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵੀ ਖਿੱਚੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹਲਕਾਪਣ ਅਤੇ ਜਕੜਨ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਆਸਨ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਪਰਿਘਾਸਨ ਨੂੰ ਕਬਜ਼ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪੇਟ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖਿਚਾਅ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਹਿਲਜੁਲ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਸਨ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੋਲਨ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਕੇ ਕਬਜ਼ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਬਜ਼ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਉਚਿਤ ਮਾਤਰਾ, ਫਾਈਬਰ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਯੋਗਾ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਹੱਦ ਤੱਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਦ ਹੋਣ ’ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੋਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੈ ਜਾਂ ਗੋਡੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ, ਉਹ ਅਭਿਆਸ ਦੌਰਾਨ ਗੋਡਿਆਂ ਹੇਠਾਂ ਮੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਕੰਬਲ ਜਾਂ ਨਰਮ ਪੈਡ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਦਰਦ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਆਸਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਵੋ। ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਿਚਾਅ ਵਾਲੇ ਆਸਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਯੋਗ ਮਾਹਿਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਰੀਰਕ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਲਚਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
मेष: दिन शुभ रहेगा...