Nana Patekar Death News : ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਦਾ ਲੰਘੇ ਵੀਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 5:20 ਵਜੇ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਦੌਰਾ (ਕਾਰਡੀਅਕ ਅਰੈਸਟ) ਪਿਆ ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਿਆ। ਡਾ. ਸ਼ੇਖਰ ਸਾਲਕਰ (ਮੁਖੀ, ਓਨਕੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ, ਮਨੀਪਾਲ ਹਸਪਤਾਲ) ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 45 ਮਿੰਟਾਂ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਸੀ.ਪੀ.ਆਰ. (CPR) ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਕਾਰਡੀਅਕ ਅਰੈਸਟ ਕਾਰਨ ਹੋਈ।
ਕਾਰਡੀਅਕ ਅਰੈਸਟ ਕਾਰਨ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਦੀ ਮੌਤ
ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰਡੀਅਕ ਅਰੈਸਟ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਡਾਕਟਰੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹੈ। ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ (ਚੇਅਰਮੈਨ, ਕਾਰਡੀਅਕ ਸਾਇੰਸਿਜ਼, ਮੈਕਸ ਹਸਪਤਾਲ) ਅਨੁਸਾਰ, ਸੌਣ ਵੇਲੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਅਕਸਰ ‘ਅਰੀਥਮੀਆ’ (ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਦੀ ਬੇਨਿਯਮਤਾ) ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨੱਚਣ, ਕਸਰਤ ਕਰਨ, ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗਣ ਅਤੇ ਮੌਤ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ‘ਲੌਂਗ ਕਿਊ.ਟੀ. ਸਿੰਡਰੋਮ’ (Long QT Syndrome) ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੈਨੇਟਿਕ ਸਿੰਡਰੋਮ ਕਾਰਨ ਵੀ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਰੁਕ ਸਕਦੀ ਹੈ। ‘ਮਾੜੇ’ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ (bad cholesterol) ਦੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਪੱਧਰ ਨਾਲ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ‘ਹਾਈ-ਸੈਂਸਟੀਵਿਟੀ ਸੀ-ਰੀਐਕਟਿਵ ਪ੍ਰੋਟੀਨ’ (hs-CRP) ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦਿਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਇਸ ਖਤਰੇ ‘ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰਡੀਅਕ ਅਰੈਸਟ ਕੀ ਹੈ?
ਕਾਰਡੀਅਕ ਅਰੈਸਟ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦਿਲ ਅਚਾਨਕ ਅਤੇ ਅਣਕਿਆਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੂਨ ਪੰਪ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੰਗਾਂ ਤੱਕ ਖੂਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਰੀਥਮੀਆ—ਜਿੱਥੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਸਰੀਰ ਤਕ ਖੂਨ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਕਾਰਡੀਅਕ ਅਰੈਸਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਾਰਡੀਅਕ ਅਰੈਸਟ ਦੌਰਾਨ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਅਚਾਨਕ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਮਰੀਜ਼ ਦਾ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਨਬਜ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਾਰਡੀਅਕ ਅਰੈਸਟ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ (heart attack) ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਖਤਰਨਾਕ ਸਥਿਤੀ ਹੈ; ਕਾਰਡੀਅਕ ਅਰੈਸਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਮੌਤ ਦਾ ਖਤਰਾ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੀ.ਪੀ.ਆਰ. (CPR) ਨਾਲ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ
ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਅਤੇ ਕਾਰਡੀਅਕ ਅਰੈਸਟ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੀਪੀਆਰ (CPR) ਦੇ ਕੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੀਪੀਆਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਖੱਬੀ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਫੈਲਾਓ। ਇਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਫਸਾਓ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ (ਹਥੇਲੀ ਦੇ ਮੋਟੇ ਹਿੱਸੇ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਛਾਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਦਬਾਅ ਪਾਓ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ 100 ਤੋਂ 120 ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਤਾਲ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਲਗਾਤਾਰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਛਾਤੀ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ (chest compressions) ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੁਕੋ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਮੂੰਹ-ਨਾਲ-ਮੂੰਹ (mouth-to-mouth) ਸੀਪੀਆਰ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕੇ 30 ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਸਾਹ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸੀਪੀਆਰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਕਾਰਡੀਅਕ ਅਰੈਸਟ ਦੇ ਪੰਜ ਮਿੰਟਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
