Makar Sankranti 2026 : ਸਨਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ, ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਮਹਾਨ ਤਿਉਹਾਰ ਹਰ ਸਾਲ 14 ਜਾਂ 15 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸੂਰਜ ਧਨੁ ਰਾਸ਼ੀ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਨੀਦੇਵ, ਮਕਰ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੁਆਰਾ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਾਲ ਭਰ ਖੁਸ਼ੀ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖਿਚੜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਆਪਾਂ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ‘ਤੇ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ 7 ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰੀਏ।
- ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਾਲਿਸ਼
ਹਿੰਦੂ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ‘ਤੇ ਤਿਲ ਦੇ ਬੀਜ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਾਲਿਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਭਤਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਸਾਲ ਭਰ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
- ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਲੇਪ ਲਗਾਓ
ਹਿੰਦੂ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ‘ਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਿਰਫ਼ ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਲੇਪ ਵੀ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਲੇਪ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਚਮਕਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ
ਹਿੰਦੂ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ‘ਤੇ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ‘ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਜਲ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਡੁਬਕੀਆਂ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਸਦੀਵੀ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
- ਤਿਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ
ਹਿੰਦੂ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਾਲਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਪੇਸਟ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਆਪਣੇ ਨਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤਿਲ ਪਾਓ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ‘ਤੇ ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਨਹਾਉਣ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
- ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਤਿਲ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰੋ
ਹਿੰਦੂ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ‘ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨਤੀਜੇ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਤਿਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਵਨ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ‘ਤੇ ਤਿਲ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
- ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਤਿਲ ਦੇ ਬੀਜ ਦਾਨ ਕਰੋ
ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰ ‘ਤੇ, ਨਹਾਉਣਾ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ‘ਤੇ ਕਾਲੇ ਤਿਲ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਗੁੜ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਗਵਾਨ ਸੂਰਜ ਤੋਂ, ਸਗੋਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਨੀਦੇਵ ਤੋਂ ਵੀ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
- ਤਿਲ ਦੇ ਬੀਜ ਖਾਓ
ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਵਾਂਗ, ਤਿਲ ਖਾਣ ਨਾਲ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਨਤੀਜੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਦਿਨ ਤਿਲ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਲੱਡੂ (ਮਿੱਠਾ), ਗਜਕ (ਮਿੱਠਾ), ਰੇਵੜੀ (ਮਿੱਠਾ) ਆਦਿ ਦਾ ਸੇਵਨ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਿਲ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
