Karwa Chauth 2026 : ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਦੇ ਕਿਹੜੀਆਂ-ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਲੋੜ ? ਜਾਣੋ ‘ਸਰਗੀ’ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ‘ਅਰਘ’ ਤਕ ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ

27 October 2026 ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

Karwa Chauth 2026 Puja Samagri : ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਵਿਆਹੁਤਾ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਿਆਰਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਥੀ ਤਿੱਥ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ 29 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਿਨ ਔਰਤਾਂ ‘ਨਿਰਜਲਾ’ ਵਰਤ (ਬਿਨਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਰਤ) ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸ਼ਿੰਗਾਰ (‘ਸੋਲਹ ਸ਼ਿੰਗਾਰ’) ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਭ ਮਹੂਰਤ ਦੌਰਾਨ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਰਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਵੇਰੇ ‘ਸਰਗੀ’ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ ‘ਅਰਘ’ (ਪਾਣੀ ਭੇਟ ਕਰਨਾ) ਦੇਣ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ, ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ, ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਕਰਵਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਦੇਖੀਏ ਕਿ ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਪੂਜਾ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਸੂਚੀ

‘ਕਰਵਾ’ (ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਪਾਤਰ): ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਬਰਤਨ।
ਢੱਕਣ: ਕਰਵਾ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਲਈ ਇੱਕ ਢੱਕਣ।
‘ਸੀਕ’ (ਤਿਲੀਆਂ): ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ 7 ਜਾਂ 13 ਤਿਲੀਆਂ।
ਮੂਰਤੀਆਂ/ਤਸਵੀਰਾਂ: ਮਾਤਾ ਕਰਵਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਜਾਂ ਕੈਲੰਡਰ।
ਦੀਵਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਸਮੱਗਰੀ: ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ, ਕਪਾਹ ਦੀਆਂ ਬੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਗਰਬੱਤੀਆਂ।
‘ਕੱਚਾ ਸੂਤ’ ਜਾਂ ‘ਕਲਾਵਾ’ (ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਗਾ): ਰੋਲੀ ਨਾਲ ਤਿਲਕ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਕਰਵਾ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਲਪੇਟਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
‘ਅਕਸ਼ਤ’: ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਭੇਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਸਾਬਤ ਚੌਲ।
ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਹਾਰ: ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ।
ਪਾਣੀ ਦਾ ਪਾਤਰ: ਤਾਂਬੇ ਜਾਂ ਪਿੱਤਲ ਦਾ ਲੋਟਾ। ਛਲਨੀ: ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਤੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਥਾ ਦੀ ਕਿਤਾਬ: ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕਿਤਾਬ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ‘ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਵਰਤ ਕਥਾ’ (ਵਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕਹਾਣੀ) ਦਰਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਰਵਾ ਚੌਥ ‘ਸਰਗੀ’ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮੱਗਰੀ
ਵਰਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਸਰਗੀ’ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਉਹ ਸਮੂਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੱਸ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੀ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਰਗੀ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ:

ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ (ਸੁਹਾਗ) ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ : ਸਿੰਧੂਰ, ਚੂੜੀਆਂ, ਬਿੰਦੀ, ਮਹਾਵਰ (ਪੈਰਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਲਾਲ ਰੰਗ), ਮਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਵਾਇਤੀ ਵਸਤੂਆਂ ਜੋ ਇੱਕ ਵਿਆਹੁਤਾ ਔਰਤ ਦੇ ਸੁਹਾਗ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ: ਫੈਣੀਆਂ, ਫਲ, ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ, ਮਿਠਾਈਆਂ, ਹਲਵਾ, ਖੀਰ ਅਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ।
ਕੱਪੜੇ ਜਾਂ ਤੋਹਫ਼ੇ: ਸੱਸ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਨਵਾਂ ਪਹਿਰਾਵਾ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੂਟ ਜਾਂ ਸਾੜ੍ਹੀ)।
‘ਸੁਹਾਗ ਦੀ ਪਟਾਰੀ’ (ਸੋਲਹ ਸ਼ਿੰਗਾਰ) : ਸਿੰਧੂਰ, ਮਹਿੰਦੀ, ਮਹਾਵਰ, ਨੇਲ ਪਾਲਿਸ਼, ਚੂੜੀਆਂ, ਕਾਜਲ, ਅਗਰਬੱਤੀਆਂ, ਚੁੰਨ੍ਹੀ, ਬਿੰਦੀ, ਕੰਘੀ, ਵਿਛੁਏ (ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਛੱਲੇ), ਮੰਗਲਸੂਤਰ, ਦਕਸ਼ਿਣਾ (ਭੇਟਾ), ਮਾਂਗ-ਟਿੱਕਾ, ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ।

ਕਰਵਾ ਚੌਥ ‘ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ ‘ਅਰਘ’ (ਭੇਟ) ਦੇਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ

• ਇੱਕ ਛਾਨਣੀ
• ਇੱਕ ਲੋਟਾ
• ਇੱਕ ਦੀਵਾ
• ਕਲਾਵਾ (ਪਵਿੱਤਰ ਲਾਲ ਧਾਗਾ)
• ਮਠਿਆਈਆਂ

ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਲਈ ‘ਬਯਾਨਾ’ (ਤੋਹਫ਼ੇ) ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ :

ਕਰਵਾ ਚੌਥ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਸੱਸ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕਿਸੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਨੂੰ ‘ਬਯਾਨਾ’—ਭਾਵ ਤੋਹਫ਼ਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੈੱਟ—ਦੇਣ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੱਪੜੇ, ਸੁਹਾਗ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ, ਫਲ, ਮਿਠਾਈਆਂ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾ (ਨਕਦ ਭੇਟ) ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਹਨ:

– ਕਣਕ ਦੇ ਆਟੇ ਜਾਂ ਮੈਦੇ ਤੋਂ ਬਣੇ ਮਿੱਠੇ ਪੂਏ ਜਾਂ ਮੱਠਰੀਆਂ
– ਫਲ ਜਾਂ ਮਠਿਆਈਆਂ
– ਕੱਪੜੇ
– ਇੱਕ ਕਰਵਾ (ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਧਾਤ ਦਾ ਬਣਿਆ ਰਵਾਇਤੀ ਪਾਤਰ)
– ਮੇਵੇ (ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ)
– ਸੁਹਾਗ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ (ਸੁਹਾਗ ਦਾ ਸਮਾਨ)