India Festival Calendar 2026 : ਵਰਤਾਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਨਵੰਬਰ 2026 ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖਾਸ ਮਹੀਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਦੀਵਾਲੀ, ਧਨਤੇਰਸ, ਗੋਵਰਧਨ ਪੂਜਾ, ਭਾਈ ਦੂਜ ਅਤੇ ਛਠ ਪੂਜਾ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੇਵ ਉਠਾਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਤੁਲਸੀ ਵਿਵਾਹ, ਕਾਰਤਿਕ ਪੂਰਨਿਮਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜਯੰਤੀ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਹਾੜੇ ਵੀ ਇਸੇ ਮਹੀਨੇ ਆਉਣਗੇ। ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਵਰਤ ਅਤੇ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਪਤਾ ਕਰੋ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਤਿਉਹਾਰ ਕਦੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਵਰਤ ਕਿਸ ਦਿਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਵੰਬਰ 2026 ਦੇ ਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਦਿਨ
| ਤਾਰੀਖ | ਤਿਉਹਾਰ / ਵ੍ਰਤ / ਧਾਰਮਿਕ ਦਿਨ |
|---|---|
| 1 ਨਵੰਬਰ | ਅਹੋਈ ਅਸ਼ਟਮੀ, ਰਾਧਾ ਕੁੰਡ ਸਨਾਨ (ਇਸ਼ਨਾਨ), ਕਾਲਾਸ਼ਟਮੀ |
| 5 ਨਵੰਬਰ | ਰਾਮ ਏਕਾਦਸ਼ੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਦਮਨਾਭ ਦਵਾਦਸ਼ੀ, ਗੋਵਤਸ ਦਵਾਦਸ਼ੀ |
| 6 ਨਵੰਬਰ | ਧਨਤੇਰਸ, ਧਨਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ, ਯਮ ਦੀਪਮ, ਸ਼ੁਕਰ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵ੍ਰਤ |
| 7 ਨਵੰਬਰ | ਕਾਲੀ ਚੌਦਸ, ਹਨੂੰਮਾਨ ਪੂਜਾ, ਮਾਸਕ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ |
| 8 ਨਵੰਬਰ | ਦੀਵਾਲੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਪੂਜਨ, ਨਰਕਾ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ, ਕਾਲੀ ਪੂਜਾ, ਕੇਦਾਰ ਗੌਰੀ ਵ੍ਰਤ, ਕਮਲਾ ਜਯੰਤੀ |
| 9 ਨਵੰਬਰ | ਅਨਵਧਨ, ਕਾਰਤਿਕ ਅਮਾਵਸਿਆ |
| 10 ਨਵੰਬਰ | ਗੋਵਰਧਨ ਪੂਜਾ, ਅੰਨਕੁਟ, ਬਾਲੀ ਪ੍ਰਤੀਪਦਾ, ਗੁਜਰਾਤੀ ਨਵਾਂ ਸਾਲ |
| 11 ਨਵੰਬਰ | ਭਾਈ ਦੂਜ, ਯਮ ਦਵਿਤੀਆ, ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਪੂਜਾ, ਚੰਦਰ ਦਰਸ਼ਨ |
| 13 ਨਵੰਬਰ | ਛਠ ਉਤਸਵ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਨਗੁਲਾ ਚੌਵੀਥੀ, ਲਾਭ ਚਤੁਰਥੀ |
| 14 ਨਵੰਬਰ | ਲਾਭ ਪੰਚਮੀ |
| 15 ਨਵੰਬਰ | ਛਠ ਪੂਜਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਦਿਨ, ਸਕੰਦ ਸ਼ਸ਼ਠੀ |
| 16 ਨਵੰਬਰ | ਵਰਸ਼ਿਕ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਜੈਨ ਅਸ਼ਟਹਨਿਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ |
| 17 ਨਵੰਬਰ | ਗੋਪਾਸ਼ਟਮੀ, ਮੰਡਲਾ ਪੂਜਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਮਾਸਕ ਦੁਰਗਾਸ਼ਟਮੀ |
| 18 ਨਵੰਬਰ | ਅਕਸ਼ੈ ਨਵਮੀ, ਅਮਲਾ ਨਵਮੀ, ਜਗਧਾਤਰੀ ਪੂਜਾ |
| 20 ਨਵੰਬਰ | ਦੇਵਥਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਦੇਵੋਥਨ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਭੀਸ਼ਮ ਪੰਚਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ |
| 21 ਨਵੰਬਰ | ਤੁਲਸੀ ਵਿਵਾਹ, ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ ਦਵਾਦਸ਼ੀ, ਗੁਰੂਵਾਯੂਰ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਵੈਸ਼ਨਵ ਦੇਵੋਥਨ ਇਕਾਦਸ਼ੀ |
| 22 ਨਵੰਬਰ | ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਵ੍ਰਤ, ਰਵੀ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵ੍ਰਤ |
| 23 ਨਵੰਬਰ | ਵੈਕੁੰਠ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ, ਮਣੀਕਰਣਿਕਾ ਸਨਾਨ, ਕਾਰਤਿਕ ਚੌਮਾਸੀ ਚੌਦਸ (ਜੈਨ) |
| 24 ਨਵੰਬਰ | ਦੇਵ ਦੀਵਾਲੀ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜਯੰਤੀ, ਕਾਰਤਿਕ ਪੂਰਨਿਮਾ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਸਨਾਨ, ਭੀਸ਼ਮ ਪੰਚਕ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ |
| 25 ਨਵੰਬਰ | ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ਾ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਰੋਹਿਣੀ ਵ੍ਰਤ (ਜੈਨ), ਇਸ਼ਤੀ |
| 27 ਨਵੰਬਰ | ਗਣਧਿਪ ਸੰਕਸ਼ਤੀ, ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ਾ ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ |
ਦੇਵ ਉਥਾਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ 2026: ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਜਾਗਰਿਤ ਹੋਣਗੇ
ਦੇਵ ਉਥਾਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਦਿਨ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ‘ਯੋਗ ਨਿਦ੍ਰਾ’ (ਬ੍ਰਹਮ ਨੀਂਦ) ਤੋਂ ਜਾਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਚਤੁਰਮਾਸ (ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਿਆਦ) ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਚਾਂਗ (ਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਵ ਉਥਾਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ 20 ਨਵੰਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।
ਧਨਤੇਰਸ 2026 ਕਦੋਂ ਹੈ?
ਧਨਤੇਰਸ ਨੂੰ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਧਨਵੰਤਰੀ, ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦ੍ਰਿਕ ਪੰਚਾਂਗ (Drik Panchang) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ (ਤੇਰ੍ਹਵਾਂ ਚੰਦਰ ਦਿਨ) 6 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 9:30 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ 7 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 11:45 ਵਜੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ। ‘ਉਦਯਾ ਤਿਥੀ’ (ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਮੌਜੂਦ ਤਿਥੀ) ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ, ਧਨਤੇਰਸ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ, 6 ਨਵੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।
ਦੀਵਾਲੀ 2026 ਦੀ ਮਿਤੀ
ਦੀਵਾਲੀ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀਵੇ ਜਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦ੍ਰਿਕ ਪੰਚਾਂਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਾਰਤਿਕ ਅਮਾਵਸਿਆ ਤਿਥੀ 8 ਨਵੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਲਗਭਗ 11:28 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ 9 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ ਲਗਭਗ 12:32 ਵਜੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਸਾਲ ਦੀਵਾਲੀ ਐਤਵਾਰ, 8 ਨਵੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।
