ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਨਵਜਾਤ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਸਹੀ ਦੇਖਭਾਲ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਖੁਰਾਕ, ਸਫਾਈ, ਟੀਕਾਕਰਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨੀਂਦ ਵਰਗੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਬੱਚੇ ਦੀ APGAR ਜਾਂਚ, ਵਿਟਾਮਿਨ K ਟੀਕਾ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਹਰ 2–3 ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਪਿਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਾਭੀਨਾਲ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣਾ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿੱਠ ਕੇ ਸੁਤਾਉਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨੀਂਦ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੀਆ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੇ ਮਚਾਇਆ ਹੰਗਾਮਾ, ਕਿਹਾ- ‘ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੀ…’
1 ਤੋਂ 3 ਮਹੀਨੇ: ਟੀਕਾਕਰਨ ਅਤੇ ਸਫਾਈ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ BCG, OPV ਅਤੇ Hepatitis B ਵਰਗੇ ਟੀਕੇ ਲਗਵਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡਾਇਪਰ ਬਦਲਣ ਸਮੇਂ ਸਫਾਈ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 2–3 ਵਾਰ ਨਹਾਉਣਾ ਸੁਝਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮੌਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹਲਕੇ ਪਰ ਗਰਮ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨਿਗਰਾਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
3 ਤੋਂ 6 ਮਹੀਨੇ: ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦਾ ਸਮਾਂ
ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚਾ ਗਰਦਨ ਸਿੱਧੀ ਕਰਨਾ, ਮੁਸਕਰਾਉਣਾ ਅਤੇ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਨਾਲ ਰੁਚੀ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਹੀ ਮੁੱਖ ਖੁਰਾਕ ਰਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨਿਯਮਿਤ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
Amazon Prime Day 2026: 4 ਤੋਂ 6 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਵੱਡੀ ਸੇਲ, ਗੈਜੇਟਸ ‘ਤੇ ਭਾਰੀ ਛੂਟ
ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਭੀੜ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਣਾ, ਬਿਮਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਟੀਕੇ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਲਗਵਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਖੁਰਾਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਵਜਾਤ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਇਹ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
1. ਮਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਨਵਜਾਤ ਬੱਚਾ ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ (Breastfeeding): ਇਹ ਬੱਚੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਰਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੁਰਾਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।
- ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸੁਰੱਖਿਆ: ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਸਹੀ ਦੇਖਭਾਲ: ਨਵਜਾਤ ਨੂੰ ਗਰਮੀ, ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਉੱਤਰਾਖੰਡ-ਹਿਮਾਚਲ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਨਿਹੰਗ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਵਿਚਾਲੇ ਤਣਾਅ ਦਾ ਕੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਰਿਹਾ, ਪੜੋਂ..
2. ਟੀਕਾਕਰਨ (Vaccination) ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਟੀਕੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਖਤਰਨਾਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।
- ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ: ਜਿਵੇਂ ਪੋਲੀਓ, ਟੀਬੀ, ਹੈਪੇਟਾਈਟਿਸ B, ਖਸਰਾ ਆਦਿ ਤੋਂ ਬਚਾਵ।
- ਰੋਗ-ਰੋਕੂ ਤਾਕਤ (Immunity): ਟੀਕੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਾਲਾਤ ਗੰਭੀਰ, ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ‘ਚ ਤੂਫਾਨ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਦਾ ਅਲਰਟ
- ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਿਹਤ: ਸਮੇਂ ਤੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮੌਤ ਜਾਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਘਟਦਾ ਹੈ।
- ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੱਚੇ ਟੀਕੇ ਲਗਵਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਫੈਲਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
how-many-days-to-care-newborn-baby