ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਗਾਥਾ, ਇਤਿਹਾਸ-ਸੋਨੇ ਦੀ ਲਿਖਤ ਹੈ

26 October 2025 ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਇੱਕ ਐਸਾ ਚਮਕਦਾ ਚਿਰਾਗ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਆਤਮਕਤਾ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਫੈਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 1563 ਵਿੱਚ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਰੂਹ ਦਿੱਤੀ। ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਜਿਸ ਦੇ ਚਾਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਖੁੱਲੇ ਹਨ, ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀਤਾ ਅਤੇ ਸਭਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਰੀਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣੀ।

ਇਸ ਆਤਮਕ ਨਗਰੀ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ—ਇੱਕ ਐਸਾ ਸਿੰਘਾਸਣ ਜੋ ਸਮਾਂ ਰਹਿਤ ਧਰਮ ਤੇ ਨਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਣਿਆ।

ਅੱਜ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ – ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੫ (ਅੰਗ ੬੭੧)

ਪਰ ਇਹ ਰੋਸ਼ਨੀ ਜਦੋਂ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਅੰਧਕਾਰ ਨਾਲ ਟਕਰਾਈ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿੱਤੀ। 1606 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੱਤੀ ਤਵੀ ‘ਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਬਲਦੀ ਰੇਤ ਸਰੀਰ ‘ਤੇ ਪਾਈ ਗਈ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ “ਤੇਰਾ ਕੀਤਾ ਮੀਠਾ ਲਾਗੈ” ਕਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿਚ ਰਹੇ। ਰਾਵੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਸਮਾ ਗਏ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਹ ਨਾ ਮਿਲੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੂਹ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਹਰ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਸ ਗਈ।

‘ਮੈਂ ਹੂੰ ਨਾ’ ‘ਚ ਸਤੀਸ਼ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਆਫਰ ਹੋਏ ਸੀ ਦੋ ਰੋਲ, ਜਾਣੋ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਦੀ ਕਿਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਹੋਏ ਸੀ ਗੁੱਸਾ