
Garbhasan for Healthy Lifestyle : ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਯੋਗਾ ਇੱਕ ਅਨਮੋਲ ਵਿਰਾਸਤ ਹੈ – ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਿਧੀ। ਯੋਗ ਦੇ ਕਈ ਆਸਣਾਂ (ਆਸਣਾਂ) ਵਿੱਚੋਂ, ਗਰਭਸਨ ਇੱਕ ਉੱਨਤ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਆਸਣ ਵਜੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਠ ਯੋਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਉੱਨਤ ਆਸਣ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਰੀਰ ਇੱਕ ਭਰੂਣ (ਗਰਭ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਬੱਚਾ) ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਤੁਲਨ, ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਇਹ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਾਚਨ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਠ ਯੋਗ ਪ੍ਰਦੀਪਿਕਾ 15 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਸਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਸ ਆਸਣ ਅਕਸਰ ਤਿਆਰੀ ਆਸਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਨਾ-ਕੁਰਮ ਜਾਂ ਹੋਰ ਬੰਦਾਂ (ਤਾਲੇ) ਦੇ ਅਧੀਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਪਦਮਾਸਨ (ਕਮਲ ਆਸਣ) ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਬਾਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਟਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਕੰਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਉੱਪਰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
‘ਗਰਭਸਨ’ ਸ਼ਬਦ ‘ਗਰਭ’ ਅਤੇ ‘ਆਸਣ’ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ‘ਗਰਭ’ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ‘ਗਰਭ’ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ‘ਆਸਣ’ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ‘ਮੁਦਰਾ’ ਜਾਂ ‘ਮੁੱਦਰਾ’। ਇਸ ਆਸਣ ਨੂੰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਸਰੀਰ ਦਾ ਆਸਣ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਬੱਚੇ ਦੀ ਬਿਲਕੁਲ ਨਕਲ ਕਰਦਾ ਹੈ – ਇਸ ਲਈ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਗਰਭਸਨ ਹੈ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ ਇਸਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਲਾਭਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਆਯੁਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਸ ਆਸਣ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਰਭਸਨ ਇੱਕ ਉੱਨਤ ਯੋਗ ਆਸਣ ਹੈ ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ, ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ, ਪਾਚਨ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਇਕਾਗਰਤਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। ਇਹ ਆਸਣ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਲਚਕਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋੜਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੱਠ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਆਸਣ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਸੌਖਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ, ਪਦਮਾਸਨ (ਕਮਲ ਆਸਣ) ਵਿੱਚ ਯੋਗਾ ਮੈਟ ‘ਤੇ ਬੈਠੋ। ਅੱਗੇ – ਬਿਲਕੁਲ ਕੁੱਕੁਟਾਸਨ ਵਾਂਗ – ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੱਟਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਾਓ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੂਹਣੀਆਂ ਤੱਕ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਫੈਲਾਓ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਦੋਵੇਂ ਕੂਹਣੀਆਂ ਨੂੰ ਮੋੜਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ, ਸਰੀਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਭਾਰ ਕੁੱਲ੍ਹੇ ‘ਤੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਰਹੋ, ਅਤੇ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਫੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਓ। ਪਿੱਠ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਦਰਦ, ਗੋਡੇ ਜਾਂ ਕਮਰ ਦੀਆਂ ਸੱਟਾਂ, ਜਾਂ ਹਰਨੀਆ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਸਣ ਨਾ ਕਰੋ।
