ਮਾਨਸੂਨ ਦਾ ਮੌਸਮ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਤਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਫੰਗਲ ਚਮੜੀ ਦੀ ਲਾਗ (Fungal Skin Infection) ਹੈ। ਵਧੀ ਹੋਈ ਨਮੀ, ਪਸੀਨਾ ਅਤੇ ਗਿੱਲੇ ਕੱਪੜੇ ਫੰਗਸ ਦੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਮਾਹੌਲ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਸਦਾ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੱਕ ਵੀ ਫੈਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਫੰਗਲ ਚਮੜੀ ਦੀ ਲਾਗ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਫੰਗਲ ਚਮੜੀ ਦੀ ਲਾਗ ਉਹ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਫੰਗਸ ਨਾਮਕ ਸੂਖਮ ਜੀਵਾਂ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚਮੜੀ, ਵਾਲਾਂ, ਖੋਪੜੀ ਅਤੇ ਨਹੁੰਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫੰਗਸ ਗਰਮ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵੱਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਖੁਜਲੀ, ਲਾਲ ਧੱਬੇ, ਚਮੜੀ ਦਾ ਛਿੱਲਣਾ, ਜਲਣ ਅਤੇ ਬਦਬੂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਪਰ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਾਰਨ ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਾਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫੰਗਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਕਿਸਮਾਂ
- ਦਾਦ (Ringworm Infection)
ਦਾਦ ਇੱਕ ਆਮ ਫੰਗਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਗੋਲਾਕਾਰ ਲਾਲ ਧੱਬਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਖੁਜਲੀ ਅਤੇ ਜਲਣ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਕਰਮਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਵਰਤੇ ਸਮਾਨ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਜਸਪਾਲ ਰਾਣਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ ਆਇਆ ਸਾਹਮਣੇ
- ਕੈਂਡੀਡੀਆਸਿਸ (Candidiasis)
ਇਹ ਕੈਂਡੀਡਾ ਨਾਮਕ ਫੰਗਸ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਤਹਾਂ, ਪੱਟਾਂ, ਕੱਛਾਂ ਅਤੇ ਛਾਤੀਆਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਵੱਧ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਲਾਲੀ, ਦਰਦ, ਖੁਜਲੀ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਜਲਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
- ਇੰਟਰਟ੍ਰੀਗੋ (Intertrigo)
ਇਹ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਤਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਇਕੱਠੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵੱਧ ਪਸੀਨਾ ਅਤੇ ਤੰਗ ਕੱਪੜੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਨਹੁੰਆਂ ਦੀ ਫੰਗਲ ਲਾਗ (Onychomycosis)
ਇਸ ਲਾਗ ਕਾਰਨ ਨਹੁੰ ਮੋਟੇ, ਭੁਰਭੁਰੇ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਜਾਂ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਗਿੱਲੇ ਜੁੱਤੇ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਵੱਧ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
- ਪਾਈਟੀਰੀਆਸਿਸ ਵਰਸੀਕਲਰ (Tinea Versicolor)
ਇਹ ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਜਾਂ ਗੂੜ੍ਹੇ ਧੱਬਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਛਾਤੀ, ਪਿੱਠ ਅਤੇ ਮੋਢਿਆਂ ‘ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦੀ ਹੈ।
ਫੰਗਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਆਮ ਲੱਛਣ
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਜਾਓ:
ਲਗਾਤਾਰ ਖੁਜਲੀ ਅਤੇ ਜਲਣ
ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਲਾਲ ਜਾਂ ਸੁੱਜੇ ਹੋਏ ਧੱਬੇ
ਚਮੜੀ ਦਾ ਛਿੱਲਣਾ ਜਾਂ ਖੁਰਕ ਬਣਨਾ
ਗੋਲਾਕਾਰ ਧੱਫੜ
ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ
ਛੋਟੇ ਛਾਲੇ ਜਾਂ ਫੋੜੇ
ਬਦਬੂ ਆਉਣਾ
ਨਹੁੰਆਂ ਦਾ ਮੋਟਾ ਜਾਂ ਭੁਰਭੁਰਾ ਹੋਣਾ
ਖੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ
ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜਾਂ ਬੇਆਰਾਮੀ
ਬਰਸਾਤ ਵਿੱਚ ਫੰਗਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕਿਉਂ ਵੱਧਦੀ ਹੈ?
ਗਰਮ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵਾਲਾ ਮੌਸਮ
ਮਾਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਵਧੀ ਹੋਈ ਨਮੀ ਫੰਗਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ
ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਚਮੜੀ ਫੰਗਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਸਥਿਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਾੜੀ ਸਫਾਈ
ਗਿੱਲੇ ਕੱਪੜੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪਹਿਨਣਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਫਾਈ ਨਾ ਰੱਖਣਾ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤੰਗ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣਾ
ਤੰਗ ਕੱਪੜੇ ਹਵਾ ਦੇ ਗੁਜ਼ਰ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਮੀ ਨੂੰ ਫਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਨਿੱਜੀ ਸਮਾਨ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ
ਤੌਲੀਏ, ਕੱਪੜੇ ਜਾਂ ਜੁੱਤੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਨਾਲ ਫੰਗਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਤੱਕ ਫੈਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਫੰਗਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਦੇ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕੇ
ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁੱਕਾ ਰੱਖੋ
ਨਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਕਾਓ ਅਤੇ ਗਿੱਲੇ ਕੱਪੜੇ ਤੁਰੰਤ ਬਦਲੋ।
ਸੂਤੀ ਅਤੇ ਢਿੱਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੋ
ਕਪਾਹ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਹਵਾ ਦੇ ਗੇੜ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਮੀ ਘੱਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਿੱਜੀ ਸਫਾਈ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਨਹਾਓ ਅਤੇ ਪਸੀਨੇ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਤੁਰੰਤ ਬਦਲੋ।
ਨਿੱਜੀ ਸਮਾਨ ਸਾਂਝਾ ਨਾ ਕਰੋ
ਤੌਲੀਏ, ਜੁੱਤੇ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਨਾ ਕਰੋ।
ਐਂਟੀਫੰਗਲ ਪਾਊਡਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਪਸੀਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਉੱਥੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਐਂਟੀਫੰਗਲ ਪਾਊਡਰ ਜਾਂ ਕਰੀਮ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਰੋਗ-ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖੋ
ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ, ਕਾਫ਼ੀ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਤੁਹਾਡੀ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਫੰਗਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਇਲਾਜ
ਫੰਗਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਇਲਾਜ ਇਸਦੀ ਕਿਸਮ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਐਂਟੀਫੰਗਲ ਕਰੀਮ, ਲੋਸ਼ਨ, ਪਾਊਡਰ ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਲਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਲੱਛਣ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਜਾਂ ਵੱਧ ਜਾਣ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਚਮੜੀ ਰੋਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
ਬਰਸਾਤੀ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਫੰਗਲ ਚਮੜੀ ਦੀ ਲਾਗ ਇੱਕ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਸਹੀ ਸਫਾਈ, ਸਾਵਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਰੱਖੋ, ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾਓ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੱਛਣ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਸਿਹਤਮੰਦ ਚਮੜੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜਲੰਧਰ ‘ਚ ‘ਸਰਕਾਰ-ਵਪਾਰੀ ਮਿਲਣੀ’: ਕੇਜਰੀਵਾਲ-ਮਾਨ ਨੇ ਗੈਂਗਸਟਰਵਾਦ, ਨਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਕੀਤੀ ਚਰਚਾ