Eyes Care in Summer : ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ‘ਤੇ ਵੱਧ ਰਹੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਗਰਮੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖ਼ਤਰੇ ਵਜੋਂ ਉਭਰੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੰਪਰਕ, ਤੇਜ਼ ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਚਮਕ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜਲਣ, ਖੁਸ਼ਕੀ, ਸਿਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਧੁੰਦਲੀ ਨਜ਼ਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਇਸ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਸਧਾਰਨ ਉਪਾਅ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਦਫਤਰੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ ਜੋ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਖਾਂ ਗਰਮੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਗਰਮ ਹਵਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹਨਾਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਆਯੁਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਈ ਸਧਾਰਨ ਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ – ਜਿਵੇਂ ਕਿ ‘ਪਾਮਿੰਗ’ ਅਤੇ ’20-20-20 ਨਿਯਮ’। ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ 20 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਤੋਂ ਬ੍ਰੇਕ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ 20 ਫੁੱਟ (ਲਗਭਗ 6 ਮੀਟਰ) ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ‘ਤੇ 20 ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਸੰਖੇਪ ਕਸਰਤ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਹੋਰ ਸਧਾਰਨ ਤਕਨੀਕਾਂ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ‘ਹੱਥਾਂ ‘ਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰਨਾ। ਇਸਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲਈ, ਨਿੱਘ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਸਵੇਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨੂੰ 2-3 ਮਿੰਟ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਰਗੜੋ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਬੰਦ ਅੱਖਾਂ ‘ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰੱਖੋ। ਇਹ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਆਰਾਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ‘ਤ੍ਰਾਤਕਾ’ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਮੋਮਬੱਤੀ ਦੀ ਲਾਟ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਬਿੰਦੀ ਵੱਲ ਬਿਨਾਂ ਝਪਕਦੇ – ਲਗਾਤਾਰ ਦੇਖਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਇਕਾਗਰਤਾ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ, ਖੱਬੇ ਅਤੇ ਸੱਜੇ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੋਲ ਮੋਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਆਪਣੇ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਅਤੇ ਦੂਰ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਦਲਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੌਖਾ ਉਪਾਅ ਹੈ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ‘ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਛਿੱਟੇ ਮਾਰੋ। ਇਸ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ‘ਤੇ ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਛਿੱਟੇ ਮਾਰੋ – ਜਾਂ ਤਾਂ ਬਾਹਰੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ‘ਤੇ ਜਾਂ ਕੰਮ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਬ੍ਰੇਕ ਲੈ ਕੇ। ਆਪਣਾ ਸਕ੍ਰੀਨ ਸਮਾਂ ਘਟਾਓ, ਚੰਗੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲੋੜੀਂਦੀ ਨੀਂਦ ਲਓ।
