Lifestyle News : ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਕੁਰਸੀ ਜਾਂ ਬਿਸਤਰੇ ਤੋਂ ਉੱਠਦੇ ਹੀ ਚੱਕਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਧੁੰਦ ਛਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਡਿੱਗਣ ਵਰਗਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਕਈ ਵਾਰ ਆਮ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗੰਭੀਰ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਆਰਥੋਸਟੈਟਿਕ ਹਾਈਪੋਟੈਂਸ਼ਨ ਜਾਂ ਪੋਸਚਰ ਹਾਈਪੋਟੈਂਸ਼ਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਆਰਥੋਸਟੈਟਿਕ ਹਾਈਪੋਟੈਂਸ਼ਨ?
ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਉਦੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਬੈਠਣ ਜਾਂ ਲੇਟਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਅਚਾਨਕ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ’ਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਨੁਕੂਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਂਦਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਦਿਮਾਗ ਤੱਕ ਖੂਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚੱਕਰ, ਧੁੰਦਲੀ ਨਜ਼ਰ ਜਾਂ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਾਹਰ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ?
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਾਮ ਮਨੋਹਰ ਲੋਹੀਆ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਨਿਊਰੋਲੋਜਿਸਟ ਡਾ. ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਖੂਨ ਲੱਤਾਂ ਵੱਲ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦਾ ਆਟੋਨੋਮਿਕ ਨਰਵਸ ਸਿਸਟਮ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਸੰਕੁਚਿਤ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਵਧਾ ਕੇ ਇਸ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦਿਮਾਗ ਤੱਕ ਖੂਨ ਘੱਟ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
READ ALSO : Jalandhar: ਬੂਟਾ ਮੰਡੀ ਇਲਾਕੇ ’ਚ ਗੋਲੀਬਾਰੀ, ਪੁਰਾਣੀ ਰੰਜਿਸ਼ ਬਣੀ ਵਜ੍ਹਾ; ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਜ਼ਖ਼ਮੀ
ਡਾਇਟੀਸ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਵੇਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਲੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਘੱਟ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਵਧੇਰੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣਾ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ।
ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਆਰਥੋਸਟੈਟਿਕ ਹਾਈਪੋਟੈਂਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ
ਅਨੀਮੀਆ
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਿਸਤਰੇ ’ਤੇ ਆਰਾਮ
ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਸਾਈਡ ਇਫੈਕਟ
ਉਮਰ ਵਧਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ
ਖੋਜਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦਾ ਅਚਾਨਕ ਘਟਣਾ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਜੋਖਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਿਸਟੋਲਿਕ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ 30 ਸਕਿੰਟਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ 20 mmHg ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਟਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧੇਰੇ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਦੋਂ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ?
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ’ਤੇ ਚੱਕਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੀ ਨਿਯਮਿਤ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਡਿੱਗਣ, ਹੱਡੀਆਂ ਟੁੱਟਣ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸੱਟਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਿੱਚ।
ਬਚਾਅ ਲਈ ਕੀ ਕਰੋ?
ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਵੋ
ਦਿਨ ਭਰ ਪਰਯਾਪਤ ਪਾਣੀ ਪੀਓ
ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਹਲਕੀ ਕਸਰਤ ਕਰੋ
ਘਰ ਵਿੱਚ ਫਿਸਲਣ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਦੇ ਉਪਾਅ ਕਰੋ
ਜੇ ਲੋੜ ਪਵੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਵਾਓ
ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਬਦਲਾਅ ਕਰਕੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ’ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਕਾਬੂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੋਬਾਈਲ ਸੁੱਟਣ ‘ਚ ਹੋਮਗਾਰਡ ਫਸਿਆ, ਪੁਲਿਸ ਕਰ ਰਹੀ ਜਾਂਚ