
ਨੈਸ਼ਨਲ ਨਿਊਜ਼ : Delhi ਦੀਆਂ ਬੱਸਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ 2019 ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ “ਪਿੰਕ ਟਿਕਟ” ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। 1 ਜੁਲਾਈ 2026 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਬੱਸ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ “ਪਿੰਕ ਸਹੇਲੀ ਸਮਾਰਟ ਕਾਰਡ” ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮਕਸਦ ਯਾਤਰਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।
“ਪਿੰਕ ਟਿਕਟ” ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ Arvind Kejriwal ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਅਧੀਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਡੀਟੀਸੀ ਅਤੇ ਕਲੱਸਟਰ ਬੱਸਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਸਦੀ ਥਾਂ “ਪਿੰਕ ਸਹੇਲੀ ਸਮਾਰਟ ਕਾਰਡ” ਲਵੇਗਾ। ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣਾ ਸਮਾਰਟ ਕਾਰਡ ਮਸ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਟੈਪ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਡਿਜੀਟਲ ਰਿਕਾਰਡ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਵਾਂ ਸਮਾਰਟ ਕਾਰਡ ਸਿਸਟਮ ਸਬਸਿਡੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਬਣਾਏਗਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ “ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ, ਇੱਕ ਕਾਰਡ” ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇਸ ਸਾਲ 2 ਮਾਰਚ ਨੂੰ Droupadi Murmu ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੱਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੈਟਰੋ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਟਰੋ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਕਾਰਡ ਨੂੰ ਰੀਚਾਰਜ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 6 ਲੱਖ ਔਰਤਾਂ ਇਹ ਪਿੰਕ ਸਹੇਲੀ ਕਾਰਡ ਬਣਵਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਰਡ ਦਿੱਲੀ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ 58 ਕੇਂਦਰਾਂ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕਰੀਬ 10 ਲੱਖ ਔਰਤਾਂ ਡੀਟੀਸੀ ਅਤੇ ਕਲੱਸਟਰ ਬੱਸਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 5 ਤੋਂ 6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਕਾਰਡ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ‘ਤੇ ਟੈਪ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਜੇ ਵੀ ਪੁਰਾਣੀ “ਪਿੰਕ ਟਿਕਟ” ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਕੱਠੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਟਿਕਟਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਮਾਨਯ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੇ ਸਮਾਰਟ ਕਾਰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਪਿੰਕ ਟਿਕਟਾਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ।
ਸਰਕਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੱਸਾਂ ਅਤੇ ਡਿਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵੀ ਚਲਾਏਗੀ ਤਾਂ ਜੋ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਸਟਮ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲ ਸਕੇ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਡੀਟੀਸੀ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਸਮਾਰਟ ਕਾਰਡ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਟਿਕਟਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਜਾਂਚਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਬੱਸ ਕੰਡਕਟਰ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਾਰਡ ਟੈਪ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਪਿੰਕ ਸਹੇਲੀ ਕਾਰਡ ਸਿਰਫ਼ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਕਾਰਡ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਸਤੇ ਦਿੱਲੀ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸਰਗਰਮ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। 12 ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਔਰਤ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਕਾਰਡ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਕੇਂਦਰਾਂ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਡੀਟੀਸੀ ਡਿਪੂ ਅਤੇ ਪਾਸ ਸੈਕਸ਼ਨ
ਐਸਡੀਐਮ ਦਫ਼ਤਰ
50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕੇਂਦਰ
ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਰਟ ਕਾਰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਮੁਫ਼ਤ ਯਾਤਰਾ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਵਧੇਗੀ ਅਤੇ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਰੂਟਾਂ ‘ਤੇ ਕਿੰਨੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2026-27 ਦੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ₹450 ਕਰੋੜ ਦੀ ਰਕਮ ਰੱਖੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਆਸਾਨ ਆਵਾਜਾਈ ਸਹੂਲਤ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕੇ।