LIFESTYLE DESK : ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗੋਦੀ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕਣਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਬੱਚੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਵਾਲ ਖਿੱਚਣ ਜਾਂ ਹੱਥ ਮਾਰਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਵਹਾਰ ਆਮ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਚਾਈਲਡ ਸਾਈਕੋਲੋਜਿਸਟ Namrata Singh ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਵਹਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
- ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਕਮੀ
ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਹਾਲੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚੋਟ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੇ ਹਨ। - ਖੇਡ ਸਮਝਣਾ
ਕਈ ਵਾਰ ਬੱਚੇ ਮਾਰਨ ਜਾਂ ਵਾਲ ਖਿੱਚਣ ਨੂੰ ਖੇਡ ਵਾਂਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। - ਨੀਂਦ ਜਾਂ ਭੁੱਖ ਦੀ ਕਮੀ
ਥਕਾਵਟ ਜਾਂ ਭੁੱਖ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਚਿੜਚਿੜਾ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਚਲਾਉਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। - ਘੱਟ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਪਰਕ
ਜੋ ਬੱਚੇ ਘੱਟ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਅਸਹਿਜ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। - ਨਕਲ ਕਰਨਾ
ਬੱਚੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਉਸਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। - ਹਾਈਪਰਐਕਟੀਵਿਟੀ
ਕੁਝ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਊਰਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਅਕਸਰ ਮਾਰਨ ਜਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸੁੱਟਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਆਦਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰੀਏ?
ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਮਾਰੇ ਜਾਂ ਵਾਲ ਖਿੱਚੇ, ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਓ
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਛੱਡੋ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸਮਝ ਸਕੇ
ਉਸਦਾ ਧਿਆਨ ਭਟਕਾਉਣ ਲਈ ਨਵੀਂ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦਿਓ
ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਾਰਕ ਜਾਂ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਲੈ ਜਾਓ
ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਘੁਲਣ-ਮਿਲਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੋ
ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਐਕਟੀਵਿਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ ਜਿਵੇਂ:
Cricket
Football
Karate
ਡ੍ਰਮ ਵਜਾਉਣਾ
ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰੁਟੀਨ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਬਣਾਓ
ਦੰਦ ਨਿਕਲਣ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਦੁੱਧ ਦੇ ਦੰਦ ਆਉਣ ਸਮੇਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਰੂਰਤ ਪਏ ਤਾਂ ਪੀਡੀਆਟ੍ਰੀਸ਼ੀਅਨ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਕਦੋਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਸਲਾਹ?
ਜੇਕਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਇਹ ਆਦਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਘਟੇ ਨਾ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਚਾਈਲਡ ਸਾਈਕੋਲੋਜਿਸਟ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਇਹ ਵਿਵਹਾਰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਸਹੀ ਰਾਹਨੁਮਾਈ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।