Bloating Relief : ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਇੰਨੀ ਵਿਅਸਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਨਿਯਮਤ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਅਕਸਰ ਅਸੰਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਹਰੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਪੱਧਰ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੈਸ, ਬਦਹਜ਼ਮੀ, ਪੇਟ ਫੁੱਲਣਾ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਮੂਲ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੈਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਖੁਰਾਕ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਵਤ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੋਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਡਾਕਟਰ ਚੰਚਲ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਇਸ ਮਾਮੂਲੀ ਜਿਹੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਬਜ਼, ਐਸੀਡਿਟੀ, ਸਿਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀਪਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਹੋਰ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੈਦ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸੋਧਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਪਹੁੰਚ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਉਣ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗੈਸ ਬਣਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
- ਰਾਤ ਦਾ ਖਾਣਾ ਦੇਰ ਨਾਲ ਖਾਣਾ
- ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਲਯੁਕਤ ਅਤੇ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ
- ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਸੌਣਾ
- ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਕੈਫੀਨ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ
- ਤਣਾਅ ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨਾ
- ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਭੋਜਨ ਦੇ ਰਹਿਣਾ
- ਨਿਗਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਚਬਾਣਾ
ਗੈਸ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਉਪਚਾਰ
- ਅਜਵੈਨ (ਕੈਰੋਮ ਬੀਜ) ਅਤੇ ਕਾਲਾ ਨਮਕ: ਅਜਵੈਨ ਪੇਟ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਲਗਭਗ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਗੈਸ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਚਮਚ ਅਜਵੈਨ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਨਮਕ ਅਤੇ ਕੋਸੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਗੈਸ ਅਤੇ ਬਦਹਜ਼ਮੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
- ਹਿੰਗ (ਹਿੰਗ) ਦਾ ਸੇਵਨ: ਹਿੰਗ ਦਾ ਸੇਵਨ ਵਾਤ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਕੋਸੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਗੈਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਣ ‘ਤੇ, ਪੇਟ ‘ਤੇ ਹਿੰਗ ਦਾ ਪੇਸਟ ਲਗਾਉਣਾ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਜੀਰਾ ਅਤੇ ਸੌਂਫ ਦਾ ਪਾਣੀ: ਜਦੋਂ ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਜੀਰਾ (ਜੀਰਾ) ਅਤੇ ਸੌਂਫ (ਸੌਂਫ) ਖਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਗੈਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੌਂਫ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਚਬਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਪੀ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਅਦਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿੱਚ, ਅਦਰਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਔਸ਼ਧੀ ਉਪਾਅ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿੰਬੂ ਦੇ ਰਸ ਅਤੇ ਨਮਕ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਅਦਰਕ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਟੁਕੜਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਾਚਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੈਸ ਬਣਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ।
ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੁਰਾਕ ਸੰਬੰਧੀ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ:
ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣਾ ਭੋਜਨ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਖਾਓ।
ਭਾਰੀ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਚੋ।
ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚੋਂ ਤੇਲਯੁਕਤ ਭੋਜਨ ਬਾਹਰ ਕੱਢੋ।
ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ।
ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਪਾਣੀ ਨਾ ਪੀਓ।
ਆਪਣੇ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਠੰਡੇ ਭੋਜਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਹੀਂ, ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ।
ਆਪਣੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਬਾਓ ਅਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਖਾਓ।
ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰੁਟੀਨ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ:
ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ; ਇਸ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਯੋਗਾ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਖਾਸ ਯੋਗਾ ਆਸਣ (ਆਸਣ) ਹਨ ਜੋ ਗੈਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ:
ਪਵਨਮੁਕਤਾਸਨ
ਵਜਰਾਸਨ
ਭੁਜੰਗਾਸਨ
ਅਨੁਲੋਮ-ਵਿਲੋਮ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ
