ਨੈਸ਼ਨਲ ਨਿਊਜ਼ : ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਟਨਾ ਦੇ ਗਾਂਧੀ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿਸਥਾਰ ਸਮਾਰੋਹ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਮਰਾਟ ਚੌਧਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 25 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੇਤਾ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕਣਗੇ।
ਇਸ ਸਮਾਰੋਹ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿਸਥਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਿਆਸੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਗਾਂਧੀ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕ ਸਮਾਰੋਹ
ਗਾਂਧੀ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਸਮਾਰੋਹ ਲਈ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਪੱਧਰ ਦੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਨੇਤਾ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿਣਗੇ।
ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਹੁੰ ਚੁੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਨਵੇਂ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਤੁਰੰਤ ਕੰਮਕਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕੇ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਰਚਾ: ‘50-50’ ਫਾਰਮੂਲਾ ਕੀ ਹੈ?
ਇਸ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਰਚਿਤ ਮਾਮਲਾ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (BJP) ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਦਲ ਯੂਨਾਈਟਿਡ (JDU) ਵਿਚਕਾਰ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ “50-50 ਫਾਰਮੂਲਾ” ਹੈ।
ਇਸ ਫਾਰਮੂਲੇ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਸੱਤਾ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਬਰਾਬਰ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸਦਾ ਮਕਸਦ ਗਠਜੋੜ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣਾ ਹੈ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਫਾਰਮੂਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਚੋਣ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਿਸ਼ਾਂਤ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਐਂਟਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਕਰਸ਼ਣ
ਇਸ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਰਚਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਿਸ਼ਾਂਤ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਐਂਟਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਕਈ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਇਸਨੂੰ JDU ਦੀ ਭਵਿੱਖੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਰਹੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।
JDU ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਟੀਮ
JDU ਵੱਲੋਂ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਚਿਹਰਿਆਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਏ ਕੁਝ ਨਾਮ ਹਨ:
ਸ਼ਰਵਣ ਕੁਮਾਰ
ਅਸ਼ੋਕ ਚੌਧਰੀ
ਲੇਸੀ ਸਿੰਘ
ਮਦਨ ਸਾਹਨੀ
ਜਾਮਾ ਖਾਨ
ਸੁਨੀਲ ਕੁਮਾਰ
ਸ਼ੀਲਾ ਮੰਡਲ
ਰਤਨੇਸ਼ ਸਦਾ
ਬੁਲੋ ਮੰਡਲ
ਦਾਮੋਦਰ ਰਾਵਤ
ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕੁਸ਼ਵਾਹਾ
ਸ਼ਵੇਤਾ ਗੁਪਤਾ
ਨਿਸ਼ਾਂਤ ਕੁਮਾਰ
ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਓਬੀਸੀ, ਈਬੀਸੀ, ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਅਲਪ ਸੰਖਿਆਕ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
BJP ਦਾ ਫੋਕਸ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ‘ਤੇ
ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕੋਟੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਦੇਣ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ ਹੈ।
ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਏ ਕੁਝ ਸੰਭਾਵਿਤ ਨਾਮ:
ਰਾਮ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਯਾਦਵ
ਨਿਤੀਸ਼ ਮਿਸ਼ਰਾ
ਮਿਥਲੇਸ਼ ਤਿਵਾੜੀ
ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ ਸਿਨਹਾ
ਦਿਲੀਪ ਜੈਸਵਾਲ
ਕੇਦਾਰ ਗੁਪਤਾ
ਲਖਵਿੰਦਰ ਪਾਸਵਾਨ
ਸੰਜੇ ਟਾਈਗਰ
ਨੰਦ ਕਿਸ਼ੋਰ ਰਾਮ
ਇਸ ਰਾਹੀਂ BJP ਆਪਣਾ ਰਵਾਇਤੀ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਵਰਗਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਹਿਯੋਗੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲੇਗਾ ਹਿੱਸਾ
NDA ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਜਨਸ਼ਕਤੀ ਪਾਰਟੀ (ਰਾਮ ਵਿਲਾਸ), ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਅਵਾਮ ਮੋਰਚਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਿਆਸੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿਸਥਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵੀ ਹੈ। “50-50 ਫਾਰਮੂਲਾ” ਰਾਹੀਂ ਗਠਜੋੜ ਨੇ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਸਾਂਝ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇਹ ਟੀਮ ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਜਾਤੀਅਤਮਕ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਦਿਖ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨਜ਼ਰਾਂ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹ ‘ਤੇ
ਹੁਣ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਅੱਜ ਦੇ ਗਾਂਧੀ ਮੈਦਾਨ ਸਮਾਰੋਹ ‘ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ 25 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੇਤਾ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕਣਗੇ। ਇਹ ਸਮਾਰੋਹ ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।