ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡੈਕਸ (ਦੈਨਿਕ ਸਵੇਰਾ): ਅਮਰੀਕਾ, ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ AI-ਜਨਰੇਟ ਕੀਤੇ ਜੰਗੀ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਲੇਟਫਾਰਮ X (ਪਹਿਲਾਂ Twitter) ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਇੱਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਹੈ ਜੋ ਜਾਲਸਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਣੇ ਜੰਗੀ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਪੋਸਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
X ਦੇ ਹੈੱਡ ਆਫ਼ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਨਿਕੀਤਾ ਬੀਅਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜੋ 31 ਖਾਤਿਆਂ ਦਾ ਜਾਲ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਖਾਤੇ AI-ਬਣੇ ਜੰਗੀ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਪੋਸਟ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ:
“ਕੱਲ੍ਹ ਰਾਤ ਅਸੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਾਇਆ ਜੋ 31 ਖਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਖਾਤੇ ਹੈਕ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ 27 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੂਜ਼ਰਨੇਮ ‘Iran War Monitor’ ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਸਮਾਨ ਰੱਖੇ ਗਏ।”
ਬੀਅਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਖਾਤੇ ਤੁਰੰਤ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੁਣ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਡ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਹ ਬਿਆਨ ਉਸ ਪੋਸਟ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੀਪਫੇਕ ਵੀਡੀਓ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਰਾਨੀ ਰਾਕੇਟ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੇ ਤੇਲ ਅਵੀਵ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੈ। ਵੀਡੀਓ ਪੋਸਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਇਓ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਾਜ਼ਾ ਦਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਰਾਮ ਚਰਨ ਦਾ ‘ਰਾਈ ਰਾਈ ਰਾ ਰਾ’ ਛਾਇਆ—ਏ.ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ ਦੇ ਤਾਲਾਂ ’ਤੇ ਦਰਸ਼ਕ ਝੂਮ ਉਠੇ
ਸੰਘਰਸ਼ ਦੌਰਾਨ AI ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ
ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੂਰੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ AI-ਬਣੀ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬੇਹੱਦ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਵੱਲੋਂ ਇਰਾਨ ’ਤੇ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਇਰਾਨ, ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਅਤੇ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਜਾਂਚਕਰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਤਸਵੀਰਾਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਬਦਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਲਸਾਜ਼ੀ ਹਨ।
ਇੱਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, Financial Times ਨੇ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਇੱਕ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰ—ਜਿਸਨੂੰ ਇਰਾਨ ਦੇ Tehran Times ਨੇ ਵੀ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤਾ—AI ਨਾਲ ਬਦਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਅਸਲ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਵਾਇਰਲ ਤਸਵੀਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬਹਿਰੀਨ ਦੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ AI ਨਾਲ ਬਦਲ ਕੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਅਤੇ ਫੇਕ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਗਲਤਫਹਿਮੀ ਵਧੀ
ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ AI-ਬਣੀ ਮੀਡੀਆ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਫੈਲੀ ਹੋਵੇ।
2025 ਦੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ–ਇਰਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਕਈ AI-ਬਣੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਾਇਰਲ ਹੋਏ ਸਨ।
ਕਈ ਪ੍ਰੋ-ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਖਾਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਦੱਸ ਕੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਫੈਲਾਈ।
ਜਾਂਚ ਗਰੁੱਪ GeoConfirmed ਨੇ ਵੀ ਕਈ ਵਾਇਰਲ ਕਲਿੱਪਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਜਾਂ ਗਲਤ ਲੇਬਲ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਾਇਰਲ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮਿਨਾਬ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਇਰਾਨੀ ਮਿਸਾਈਲ ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੀਡੀਓ ਜਿਸਨੂੰ ਤੇਲ ਅਵੀਵ ’ਤੇ ਇਰਾਨੀ ਹਮਲੇ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ 2024 ਦੇ ਤੁਰਕੀ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਸੀ।
AI ਟੂਲਾਂ ਨਾਲ ਫੇਕ ਸਮੱਗਰੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਇਆ ਆਸਾਨ
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਨਰੇਟਿਵ AI ਨੇ ਨਕਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਬਹੁਤ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨਾ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ
X ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ AI-ਬਣੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਲੇਬਲ ਪੋਸਟ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ’ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਸ ਤਹਿਤ:
- ਜੇ ਕੋਈ ਯੂਜ਼ਰ AI-ਬਣੇ ਜੰਗੀ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਬਿਨਾਂ ਲੇਬਲ ਪੋਸਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ 90 ਦਿਨ ਲਈ Creator Revenue Sharing ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ
- ਦੁਬਾਰਾ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ’ਤੇ ਸਥਾਈ ਪਾਬੰਦੀ ਵੀ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ
ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, Community Notes ਫੀਚਰ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਗਲਤ ਪੋਸਟਾਂ ’ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਸੰਦਰਭ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਦੁਬਈ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਵੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੇ ਵੀਡੀਓ ਜਾਂ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਨ ’ਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 200,000 ਦਿਰਹਮ ਜੁਰਮਾਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ai-fake-videos-x-exposes-fake-network