ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੀ ‘ਤੀਜੀ ਅੱਖ’: ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਡਰੋਨਾਂ ਲਈ ਨਵਾਂ ਰਾਡਾਰ ਸਿਸਟਮ

1 April 2026 ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

ਨੈਸ਼ਨਲ ਨਿਊਜ਼ : ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਲਈ ਦੋ ਆਧੁਨਿਕ ਪਹਾੜੀ ਰਾਡਾਰ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਲਿਮਟਿਡ (BEL) ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ ₹1,950 ਕਰੋੜ ($1.95 ਬਿਲੀਅਨ) ਹੈ। ਇਹ ਸੌਦਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਏਗਾ।

ਰਾਡਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
ਇਹ ਪਹਾੜੀ ਰਾਡਾਰ DRDO ਦੀ LRDE ਲੈਬ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
BEL ਇਹਨਾਂ ਰਾਡਾਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਅਸੈਂਬਲ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਕਰੇਗਾ।
ਇਹ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਲਈ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼, ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਅਤੇ ਡਰੋਨਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਟਰੈਕ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਘੱਟ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਉੱਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ।
ਲੱਦਾਖ, ਸਿੱਕਮ ਅਤੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਰਗੇ ਉੱਚ-ਉਚਾਈ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ।
ਚਿਨੂਕ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀਆਂ ‘ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਵਾਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਹਰ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਸਮਰੱਥ।
ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਜਲਦੀ ਪਛਾਣ।
ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧੇਗੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗੀ।
ਮੁਸ਼ਕਲ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕੇਗੀ।
ਮੈਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ
ਸਮਝੌਤਾ Make in India ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
DRDO ਅਤੇ BEL ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਉਦਾਹਰਣ ਬਣੇਗਾ।
ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਚੀਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਇੰਨੀ ਸਖ਼ਤ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਇੱਕ ਪੰਛੀ ਵੀ ਉੱਡਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਹ ਨਵਾਂ ਰਾਡਾਰ ਸਿਸਟਮ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਲਈ ‘ਤੀਜੀ ਅੱਖ’ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਉਚਾਈ ਤੇ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ।