IIT Bombay Student Death: ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਨਕਲ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਕੀਤਾ ਸਮਰਥਨ, ਜਾਤੀਗਤ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ’ਤੇ ਚੁੱਕੇ ਸਵਾਲ

22 September 2026 ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ

New Delhi: IIT ਬੰਬੇ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਦੇ BTech ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਾਹਿਲ ਵਾਕੋਡੇ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਨਕਲ ਕਰਨਾ ਗਲਤ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੂਰਿਆਨਾਰਾਇਣ ਡੂਲਾ ’ਤੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਜਾਤੀ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਲਤ ਅਤੇ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਹਨ। ਉਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਦੁੱਖ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, “ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ।”

‘ਡੂਲਾ ਸਰ ’ਤੇ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਦੋਸ਼ ਗਲਤ’

ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, “ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਨਕਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਗਲਤ ਸੀ। ਪਰ ਡੂਲਾ ਸਰ ’ਤੇ ਜੋ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਲਤ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮੈਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਨਾ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੇਰੇ ਜੂਨੀਅਰ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਜਾਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਭੇਦਭਾਵ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।” ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ IIT ਬੰਬੇ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਨਕਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਨਕਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਸੈਮੇਸਟਰ ਲਈ ਸਸਪੈਂਡ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਫੇਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।”

‘ਮੈਂ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ, ਸੱਚਾਈ ਜਾਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਏ ਬਦਲੀ’

ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡੂਲਾ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਫੈਕਲਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰੱਖਣਾ ਸਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਇੱਕ ਗਲਤ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਸਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਗਲਤ।” ਉਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਖੁਦ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਜਾਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਬਦਲ ਲਈ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ SC/ST ਟੈਗ ਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।”

ਜਾਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਭੇਦਭਾਵ ਹੋਇਆ- ਪਰਿਵਾਰ

18 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਸਾਹਿਲ ਵਾਕੋਡੇ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ChatGPT ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਜਾਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਭੇਦਭਾਵ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡੂਲਾ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੇ ਕੁਝ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਲਈ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡੂਲਾ ਨੂੰ ਡੀਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾਇਆ

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡੂਲਾ ਨੂੰ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਟਿਵ ਅਫੇਅਰਜ਼ ਦੇ ਡੀਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। IIT ਬੰਬੇ ਫੈਕਲਟੀ ਫੋਰਮ ਨੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡੂਲਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਅਕਾਦਮਿਕ ਗਲਤੀ ਨੂੰ ਸਹੀ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ, ਨਿਰਪੱਖ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।