ਨੈਸ਼ਨਲ ਨਿਊਜ਼ : ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ Hantavirus ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ Andes hantavirus ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਸਿਹਤ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਡੱਚ ਕਰੂਜ਼ ਜਹਾਜ਼ MV Hondius ‘ਤੇ ਫੈਲੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸਚੇਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
World Health Organization (WHO) ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 10 ਤੋਂ 11 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਕਰੂਜ਼ ਜਹਾਜ਼ ‘ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਫੈਲੀ ਬਿਮਾਰੀ
ਅਪ੍ਰੈਲ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ MV Hondius ਕਰੂਜ਼ ਜਹਾਜ਼ ‘ਤੇ ਕਈ ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਚਾਨਕ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਏ। ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਮਾਮਲੇ ਐਂਡੀਜ਼ ਹੰਟਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹੰਟਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਕਿਸਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। WHO ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੰਟਾਵਾਇਰਸ ਸਟ੍ਰੇਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੀਮਿਤ ਮਨੁੱਖ-ਤੋਂ-ਮਨੁੱਖ ਫੈਲਾਅ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ।
WHO ਅਤੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਹਤ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹੈ ਕਿ Andes hantavirus ਸਿਰਫ਼ ਚੂਹਿਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। WHO ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਦਾ ਫੈਲਾਅ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ “ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸੰਪਰਕ” ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੁਝ ਤਾਜ਼ਾ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਮਿਲੇ ਹਨ ਕਿ ਵਾਇਰਸ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕੁਝ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਵਿਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਾਇਰਸ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਸ਼ੁਕਰਾਣੂਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
WHO ਦੀ ਨਵੀਂ ਖੋਜ
World Health Organization ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਦੇ “ਕੁਦਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ” ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। WHO ਦੀ ਉੱਭਰਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਟੀਮ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਨਿਯਮਿਤ ਨਮੂਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਵਾਇਰਸ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਠੀਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸੰਕਰਮਣ ਦਾ ਜੋਖਮ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਵਾਇਰਸ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ “ਲੁਕਿਆ” ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਠੀਕ ਹੋਏ ਮਰੀਜ਼ ਵੀ ਫੈਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਵਾਇਰਸ?
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਵਾਲ ਇਹੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਇਰਸ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਠੀਕ ਹੋਏ ਮਰੀਜ਼ ਵੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਸੰਕਰਮਣ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ WHO ਨੇ ਉੱਚ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਸੰਪਰਕਾਂ ਲਈ 42 ਦਿਨ ਤੱਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
ਫਿਲਹਾਲ Hantavirus ਲਈ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਦਵਾ ਜਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਟੀਕਾ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਕ ਇਲਾਜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਆਕਸੀਜਨ ਸਹਾਇਤਾ
ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਦਰਦ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ
ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ
ਗੰਭੀਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਇੰਟੈਂਸਿਵ ਕੇਅਰ।
ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਮਲ-ਮੂਤਰ ਜਾਂ ਗੰਦਗੀ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਬਚਣ, ਸਫਾਈ ਦੌਰਾਨ ਦਸਤਾਨੇ ਅਤੇ ਮਾਸਕ ਵਰਤਣ ਅਤੇ ਲੱਛਣ ਆਉਣ ‘ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
WHO ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
WHO ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਘਟਨਾ ਗੰਭੀਰ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ “ਨਵੀਂ ਕੋਵਿਡ ਮਹਾਂਮਾਰੀ” ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸੰਸਥਾ ਮੁਤਾਬਕ, ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਜੋਖਮ ਘੱਟ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।