ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ: ਧਨਾਸਰੀ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਅੱਜ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਰਾਹੀਂ ਆਤਮਕ ਅਡੋਲਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਇਕਤਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਚਾਨਣ ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਹਜ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਵਾਣ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਠੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ ਫੁੱਲ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਹਜਿ ਮਿਲੈ ਮਿਲਿਆ ਪਰਵਾਣੁ ॥
ਨਾ ਤਿਸੁ ਮਰਣੁ ਨ ਆਵਣੁ ਜਾਣੁ ॥
ਠਾਕੁਰ ਮਹਿ ਦਾਸੁ ਦਾਸ ਮਹਿ ਸੋਇ ॥
ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਇ ॥੧॥
ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀ ਹੇਮਕੁੰਟ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ, ਇਸ ਸਾਲ ਰਿਕਾਰਡ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਹੁੰਚੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ
“ਸਹਜਿ ਮਿਲੈ ਮਿਲਿਆ ਪਰਵਾਣੁ“ — ‘ਸਹਜ’ ਇੱਕ ਐਸੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਨਦੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਮਝ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਵਾਣ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਰੋਟੀ ‘ਰਜ਼ਾ’ ਦੇ ਘੀ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜ ਕੇ ਭੋਜਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
“ਨਾ ਤਿਸੁ ਮਰਣੁ ਨ ਆਵਣੁ ਜਾਣੁ“ — ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਇਕਤਾ ਕਰ ਲਈ, ਉਹ ਮੌਤ ਅਤੇ ਜਨਮ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਤਮਕ ਮੁਕਤੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਪਿੰਜਰੇ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦਾ ਹੈ।
“ਠਾਕੁਰ ਮਹਿ ਦਾਸੁ ਦਾਸ ਮਹਿ ਸੋਇ“ — ਗੁਰੂ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦਾਸ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਕਤਾ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਬੂੰਦ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
“ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਇ“ — ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਹੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਵਸਥਾ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਚਾਨਣ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਸਾਰੇ ਰੰਗ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਲੱਗਣ।
‘ਆਪ’ ਵਿਧਾਇਕ ਸਮੇਤ ਛੇ ਲੋਕਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ FIR ਦਰਜ; ਹਰਿਆਣਾ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ
ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਾਨੂੰ ਸਿੱਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਹਜ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਜੀਉਣਾ ਹੀ ਸੱਚੀ ਰਾਹੀ ਹੈ। ਗੁਰਮਤ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ — ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਧੁੰਦ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਹਰ ਥਾਂ ਹੈ ਪਰ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵੀ ਹਰ ਥਾਂ ਹੈ — ਸਿਰਫ਼ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਰਾਹੀਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਸਿੱਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦਾਸ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਸੇਵਾ ਰਸਮਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਲੋਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਅੱਗ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਤਮਕ ਉੱਚਾਈ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ :
- ਸਹਜ ਅਵਸਥਾ — ਜਿਵੇਂ ਚੁਪ ਚਾਨਣ ਵਾਲੀ ਰਾਤ, ਆਤਮਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਮਿਸਾਲ।
- ਗੁਰਮਤ — ਜਿਵੇਂ ਮਾਧੁਰ ਰਾਗ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ।
- ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ — ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦਾ ਹੈ।
- ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ — ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਹੈ ਪਰ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ।