ਅਜ਼ਬ ਗਜ਼ਬ: ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਕੰਬ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ ਖੇਤਾਂ, ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਰਦੀਆਂ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਅਚਾਨਕ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਠੰਡੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਇਸਦਾ ਜਵਾਬ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਸੱਪ ਠੰਡੇ-ਖੂਨ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਹਨ
ਸੱਪ ਐਕਟੋਥਰਮਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਹਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਠੰਢੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
READ ALSO : Women World Cup Semi-Final: ਇੰਗਲੈਂਡ ਸੋਫੀ ਏਕਲਸਟੋਨ ਲਈ ਉਮੀਦਾਂ, ਫਿਟਨੈਸ ਟੈਸਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਫੈਸਲਾ
ਸੱਪ ਸਰਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਹਾਈਬਰਨੇਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਧੜਕਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਲਗਭਗ ਅਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨੀਂਦ ਦੀ ਨੀਂਦ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਡੱਡੂ, ਕਿਰਲੀਆਂ ਅਤੇ ਰਿੱਛਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿਧੀ ਹੈ।
ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕੇ ਹੋਏ
ਸੱਪ ਨਿੱਘੇ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ:
ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ
ਚਟਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਰੇੜਾਂ ਵਿੱਚ
ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ
ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਜਾਂ ਫਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ
ਕਈ ਵਾਰ, ਗਰਮੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਸੱਪ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸਾਨ ਅਕਸਰ ਸਰਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਡੈਮਾਂ ਜਾਂ ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਦੇਖਦੇ ਹਨ।
ਠੰਡ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਊਰਜਾ
ਸੱਪ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਠੰਡੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖਰਚ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਗਭਗ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਭੋਜਨ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਜੀ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਗਰਮੀਆਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ‘ਤੇ ਸਰਗਰਮੀ
ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਫਰਵਰੀ ਜਾਂ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਸੱਪ ਆਪਣੀ ਨੀਂਦ ਦੀ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵਧਣ ਨਾਲ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਬਸੰਤ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਖੇਤ, ਬਾਗ਼ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਘਰ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।