Dhram Desk : ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਤੇ ਬਰਫ਼ੀਲੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪਵਿੱਤਰ Amarnath Cave Temple ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਆਸਥਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਕੁਦਰਤੀ ਬਰਫ਼ ਦਾ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਗੁਫਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਦੋ ਚਿੱਟੇ ਕਬੂਤਰਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਹੱਸ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਦੋ ਚਿੱਟੇ ਕਬੂਤਰ ਅੱਜ ਵੀ ਗੁਫਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜ਼ੀਰੋ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਬੂਤਰ ਸਧਾਰਣ ਜੀਵ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ, ਜੋ ਯੁਗਾਂ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਵਸਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਮਰ ਕਥਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਹਾਣੀ
ਦੰਤਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ “ਅਮਰ ਕਥਾ” ਸੁਣਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਗੁਫਾ ਦਾ ਚੋਣ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਨੰਦੀ, ਚੰਦਰਮਾ, ਸੱਪ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਛੱਡਦੇ ਗਏ ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਜ਼ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੱਕ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ।
ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਅਮਰਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਕਥਾ ਦੌਰਾਨ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੋ ਕਬੂਤਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਪੂਰੀ ਅਮਰ ਕਥਾ ਸੁਣ ਲਈ।
ਕਬੂਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਵਰਦਾਨ
ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ, ਪਰ ਕਬੂਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਇਹ ਕਥਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਝੂਠਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸਦੀਵ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਰਹਿਣਗੇ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਣਗੇ।
ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਆਸਥਾ
ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਬੂਤਰਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਖੁਦ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਵੀ ਯਾਤਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।