Sankashti Chaturthi : ਸੰਕਸ਼ਤੀ ਚਤੁਰਥੀ ਦਾ ਵਰਤ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਰਤ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਵਰਤ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਰਤ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸੰਕਸ਼ਤੀ ਚਤੁਰਥੀ ਦਾ ਨਾਮ ਕਿਉਂ ਬਦਲਦਾ ਹੈ? ਆਓ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰੀਏ।
ਸੰਕਸ਼ਤੀ ਚਤੁਰਥੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਕਿਉਂ ਬਦਲਦਾ ਹੈ?
ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੰਕਸ਼ਤੀ ਚਤੁਰਥੀ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇੱਕੋ ਚੰਦਰ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਹਰ ਵਾਰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਗਣਪਤੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ।
| Month (Hindu Calendar) | Sankashti Chaturthi Name (Vrat) |
|---|---|
| Chaitra | Vikata Sankashti Chaturthi |
| Vaishakha | Ekadanta Sankashti Chaturthi |
| Jyeshtha | Krishna Pingala Sankashti Chaturthi |
| Ashadha | Gajanana Sankashti Chaturthi |
| Shravana | Heramba Sankashti Chaturthi |
| Bhadrapada | Vighnaraja Sankashti Chaturthi |
| Ashwin | Vakratunda Sankashti Chaturthi |
| Kartika | Ganadhipa Sankashti Chaturthi |
| Margashirsha | Akhuratha Sankashti Chaturthi |
| Pausha | Lambodara Sankashti Chaturthi |
| Magha | Dwijapriya Sankashti Chaturthi |
| Phalguna | Balachandra Sankashti Chaturthi |
| Adhika Masa (Leap Month) | Vibhuvan Sankashti Chaturthi |
ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਵਿਸ਼ਯ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਨਰਸਿਮ੍ਹਾ ਪੁਰਾਣ ਵਰਗੇ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਲ ਭਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਕਸ਼ਤੀ ਚਤੁਰਥੀਆਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਲ 13 ਸੰਕਸ਼ਤੀ ਚਤੁਰਥੀਆਂ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਬੱਪਾ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੰਕਸ਼ਤੀ ਚਤੁਰਥੀ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਨਾਮ ਸਿਰਫ਼ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
