ਨੈਸ਼ਨਲ ਨਿਊਜ਼ : ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 28 ਮਈ ਨੂੰ Eid al-Adha ਯਾਨੀ ਬਕਰੀਦ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਿਆਗ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਤੀ ਸੱਚੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਲੋਕ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਈਦ ਮੁਬਾਰਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ ਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਬਕਰੀਦ ‘ਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇ ਵੀ ਕਈ ਨਿਯਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਕਰੀਦ ਕਿਉਂ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਮੌਲਾਨਾ ਇਰਫਾਨ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਕਰੀਦ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਜ਼ਰਤ ਇਬਰਾਹਿਮ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਜ਼ਰਤ ਇਸਮਾਈਲ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੇ ਹਜ਼ਰਤ ਇਬਰਾਹਿਮ ਦੀ ਪਰਖ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਚੀਜ਼ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਚੀਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਜ਼ਰਤ ਇਸਮਾਈਲ ਸਨ।
ਜਦੋਂ ਹਜ਼ਰਤ ਇਬਰਾਹਿਮ ਨੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਅੱਲ੍ਹਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਇਬਾਦਤ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਠਾ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਖ਼ਰੀ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਹਜ਼ਰਤ ਇਸਮਾਈਲ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਭੇਡ ਨੂੰ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।
ਚੰਦ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਬਕਰੀਦ ਦੀ ਤਾਰੀਖ
ਜਿਵੇਂ Eid al-Fitr ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਚੰਦ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਕਰੀਦ ਵੀ ਇਸਲਾਮੀ ਮਹੀਨੇ ਜ਼ਿਲ ਹਿੱਜਾਹ ਦੀ 10 ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੌਲਾਨਾ ਸੂਫੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚੰਦ ਨਾ ਦਿੱਸਣ ਕਾਰਨ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ, ਇਮਾਰਤ ਸ਼ਰੀਆ ਅਤੇ ਮਰਕਜ਼ੀ ਰੁਯਤ-ਏ-ਹਿਲਾਲ ਕਮੇਟੀ ਨੇ 19 ਮਈ ਤੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੰਨੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਸਾਲ ਬਕਰੀਦ 28 ਮਈ ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।
ਕਿਹੜੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ?
ਮੌਲਾਨਾ ਸੂਫੀਆਂ ਅਤੇ ਮੌਲਾਨਾ ਇਰਫਾਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੁਰਬਾਨੀ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਨਿਰਧਾਰਤ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਹੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੱਕਰੀ,ਮੱਝ,ਊਠ,ਵਰਗੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਗਊ ਹੱਤਿਆ ਮਨਾਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਲੋਕ ਬੱਕਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੱਝਾਂ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਿਹੜੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ?
ਮੌਲਾਨਾ ਸੂਫੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਹਰ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ।
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ:
ਬਿਮਾਰ ਜਾਨਵਰ
ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਪਾਹਜ ਜਾਨਵਰ
ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਜਾਂ ਜਖ਼ਮੀ ਜਾਨਵਰ
ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ
ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬੱਕਰੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਅਤੇ ਮੱਝ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਿਯਮ
ਮੌਲਾਨਾ ਸੂਫੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁਰਬਾਨੀ ਘਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੂੜਾ ਅਤੇ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਮਾਲ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਹੀ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਵੇ। ਸਫਾਈ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀ ਫੋਟੋ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਨਾ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਜਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਾ ਭੇਜੀਆਂ ਜਾਣ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਸਫਾਈ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।
“ਕੁਰਬਾਨੀ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਸ ਖਾਣ ਲਈ ਨਹੀਂ”
ਮੌਲਾਨਾ ਇਰਫਾਨ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਕਰੀਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਸ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਤਿਆਗ, ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇ ਮਾਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਗਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਲਈ
ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਲਈ
ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ
ਇਸ ਰਸਮ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਭਾਈਚਾਰਾ ਅਤੇ ਸਾਂਝ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।

