Rakhi Rituals : ਰੱਖੜੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹਰ ਸਾਲ ਸ਼ਰਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ (ਪੂਰਨਿਮਾ) ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ, ਭੈਣਾਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗੁੱਟ ਦੁਆਲੇ ਰੱਖੜੀ – ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਧਾਗਾ – ਬੰਨ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਰੱਖੜੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰੇਸ਼ਮੀ ਧਾਗਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਇੱਕ ਭੈਣ ਦੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵਿੱਚ ਅਟੁੱਟ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਭੈਣਾਂ ਉਮੀਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣਗੇ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਭਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਗੇ। ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ, ਭੈਣਾਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ, ਭਰਾ ਹਰ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਈ, ਸਗੋਂ ਇਸਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਨਿਯਮ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਤਾਰਨਾ ਤੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਛੱਡਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇੱਥੇ, ਗੁੱਟ ਤੋਂ ਰਾਖੀ ਕੱਢਣ ਦੇ ਸਹੀ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਤਰੀਕੇ ਸਿੱਖੋ।
ਰਾਖੀ ਕਦੋਂ ਉਤਾਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਰਾਖੀ ਬੰਨ੍ਹਣ ਤੋਂ 24 ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਹਟਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ 3 ਤੋਂ 7 ਦਿਨਾਂ ਤਕ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ, ਇਸਨੂੰ ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਨੰਤ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਤੱਕ ਰਾਖੀ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।
ਰਾਖੀ ਉਤਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਕਰੀਏ?
- ਰਾਖੀ ਨੂੰ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਕੂੜੇਦਾਨ ਜਾਂ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸੁੱਟੋ।
- ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੁਰਾਣੀ ਰਾਖੀ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਨਿਪਟਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਰਾਖੀ ਨੂੰ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸਿੱਕਾ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।
- ਰਾਖੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਰਾਖੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤ, ਜਿਵੇਂ ਤਲਾਅ ਜਾਂ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸਰਜਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
- ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਗ ਦੀ ਸਾਫ਼ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਦੱਬ ਸਕਦੇ ਹੋ।
- ਰਾਖੀ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਏ ਗਏ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਨਾਲ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਰਾਖੀ ਨੂੰ ਗੰਦਗੀ ਜਾਂ ਬੇਤਰਤੀਬੀ ਨਾਲ ਨਾ ਸੁੱਟੋ।
ਰਾਖੀ ਉਤਾਰਦੇ ਸਮੇਂ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ
ਰਾਖੀ ਨੂੰ ਪਿੱਪਲ, ਤੁਲਸੀ ਜਾਂ ਬੋਹੜ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਹੇਠਾਂ ਸਾਫ਼ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੱਬ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਰਾਖੀ ਕੱਢਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਵ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ।
ਰਾਖੀ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਗੁੱਟ ਤੋਂ ਉਤਾਰੋ।
ਧਾਤ ਜਾਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਰਾਖੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸਰਜਿਤ ਨਾ ਕਰੋ।
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਗਲਵਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਰਾਖੀ ਉਤਾਰਨ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਖੀ ਉਤਾਰਦੇ ਸਮੇਂ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਰਾਹੁ ਕਾਲ ਨਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਰਾਖੀ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਜਾਂ ਕੱਟ ਕੇ ਨਾ ਤੋੜੋ, ਸਗੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਖੋਲ੍ਹੋ।
ਜੇ ਰਾਖੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਖਾਸ ਹੈ ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਲਾਲ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟ ਕੇ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।
