ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਘਟਣ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਕੀਮਤਾਂ 120 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਇਹ ਲਗਭਗ 95 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਲਗਭਗ 80% ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਆਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਘਟਣ ਨਾਲ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੈਟਰੋਲ, ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ LPG ਸਸਤੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਤੁਰੰਤ ਘਟਣਗੀਆਂ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ?
ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਘਟੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਨਹੀਂ ਘਟਦੀਆਂ। ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਨ:
ਤੇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ (OMCs) ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਨੁਕਸਾਨ
ਐਕਸਾਈਜ਼ ਡਿਊਟੀ ਅਤੇ ਟੈਕਸ
ਰੁਪਏ-ਡਾਲਰ ਐਕਸਚੇਂਜ ਰੇਟ
ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਘੱਟ ਰਿਕਵਰੀ (ਅਨੁਮਾਨ 24-25 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ)
ਇਸ ਲਈ, ਭਾਵੇਂ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਸਸਤਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ (ਲਗਭਗ)
ਸ਼ਹਿਰ ਪੈਟਰੋਲ (₹/ਲੀਟਰ) ਡੀਜ਼ਲ (₹/ਲੀਟਰ)
ਦਿੱਲੀ ₹94.77 ₹87.67
ਨੋਇਡਾ ₹94.66 ₹87.76
ਮੁੰਬਈ ₹104.21 ₹92.15
ਕੋਲਕਾਤਾ ₹103.94 ₹90.76
ਬੰਗਲੁਰੂ ₹102.86 ₹88.94
ਚੇਨਈ ₹100.73 ₹92.32
ਲਖਨਊ ₹94.65 ₹87.76
(ਕੀਮਤਾਂ ਰਾਜ ਟੈਕਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ)
LPG ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਫਿਊਲ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਵਪਾਰਕ LPG ਸਿਲੰਡਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ₹195 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਧਾ
ਘਰੇਲੂ LPG ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ₹60 ਦਾ ਵਾਧਾ
XP100 ਵਰਗਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਪੈਟਰੋਲ ₹160/ਲੀਟਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ
ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ Shell, Nayara) ਨੇ ਵੀ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ₹5 ਤੋਂ ₹25 ਤੱਕ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕੀ ਅੱਗੇ ਰਾਹਤ ਮਿਲੇਗੀ?
ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇ:
ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 90–95 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ
ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਨਹੀਂ ਵੱਧਦਾ
ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ 2–4 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਲਕੀ ਕਟੌਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਇਹ ਰਾਹਤ ਟਿਕਾਊ ਹੋਵੇਗੀ?
ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਅਜੇ ਵੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੈ। ਜੇ:
ਅਮਰੀਕਾ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਜਾਂ ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਜਾਂ ਜੰਗਬੰਦੀ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਤਾਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਵੱਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫਿਊਲ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਪਰ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਕਮੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਰਕੀਟ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।